تحلیل فرم ریپل مارک‎ها و موانع نبکا در پلایای سیرجان

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای ژئومورفولوژی، دانشکدة علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان

2 دانشجوی کارشناسی ارشد ژئومورفولوژی، دانشکدة علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان

3 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه شهید باهنر، کرمان

4 استادیار ژئومورفولوژی، گروه جغرافیا، دانشگاه کاشان

doi
10.22059/jphgr.2013.35836
چکیده

این پژوهش تلاش دارد تأثیر خصوصیت‎های مورفومتری نبکاها را روی ویژگی‎های مورفومتری ریپل مارک‎ها در پلایای سیرجان بررسی کند. ابتدا خصوصیت‎های مرفومتری بیست نمونه از نبکاهای گونۀ درختچۀ گز، اشنان و گل گزی، شامل ارتفاع و قطر تاج پوشش گیاه، ارتفاع و قطر قاعدۀ مخروط نبکا، ارتفاع مانع (مجموع ارتفاع نبکا و ارتفاع گیاه) و همچنین طول و عرض محدودۀ تحت تأثیر مانع اندازه‎گیری شد. سپس رابطۀ همبستگی تحلیل رگرسیون بین معیارهای ارتفاع مانع، قطر تاج پوشش گیاه و قطر قاعدۀ نبکا و متغیرهای طول و عرض محدودۀ تحت تأثیر برقرار شد. همچنین با استفاده از این آزمون تأثیر فاصله از مانع روی طول موج و ارتفاع ریپل مارک‎ها سنجیده شد. نتایج پژوهش نشان می‎دهد که در فواصل نزدیک به مانع که سرعت باد کاهش یافته است، ارتفاع و طول موج ریپل مارک‎ها افزایش می‎یابد؛ اما هرچه فاصله از مانع زیاد شود، اندازۀ طول موج و ارتفاع ریپل مارک‎ها کوچکتر می‎شود. همچنین دامنۀ تأثیرگذاری نبکاهای مختلف روی ریپل‎ها تا حد بسیار زیادی وابسته به قطرتاج پوشش گیاه و ارتفاع مانع است؛ به‎طوری که طول محدوده، کمابیش سه برابر ارتفاع مانع و عرض آن، وابسته به قطر تاج پوشش گیاه و بعد از آن قطر قاعدۀ نبکا است.