آیندهپژوهی ریسک اجتماعی در ایران با تکیه بر رویکرد تحلیل لایهای علّی
نویسندگان
1 استاد گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
2 دانشجوی دکتری جامعهشناسی، بررسی مسائل اجتماعی ایران، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.
3 استادیار گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.
doi
چکیده
ریسکهای اجتماعی همواره و در تمامی ادوار تاریخ در زندگی انسان نقشی اساسی داشتهاند، اما در دوران معاصر نگرش افراد جامعه به ریسکهای اجتماعی دچار تحول عظیمی شده است و نقش این ریسکها در حوزههای زیسته اعضای جامعه غیرقابل انکار است، بر همین اساس ایجاد نگرشی صحیح درباره آینده ریسکهای اجتماعی ضروری به نظر میرسد. هدف پژوهش حاضر آیندهپژوهی ریسک اجتماعی با اتخاذ نگاهی به افق 20 ساله جامعه ایران است، جامعه آماری این پژوهش متشکل از 12 نفر از خبرگان فرهنگی و اساتید دانشگاهی بوده است، برای گردآوری یافتهها از ابزار مصاحبه باز استفاده شده است. بعد از انجام مصاحبه با خبرگان، از طریق تحلیل تماتیک، مقولههای اصلی و فرعی از مصاحبهها استخراج شده و با استفاده از روش تحلیل لایهای علی، ابعاد و مؤلفههای یافتهها در چهار سطح لیتانی، علل اجتماعی، گفتمان و جهانبینی و اسطوره و استعاره شناسایی شدند. نتایج حاصل از این پژوش نشان داد که در افقی 20 ساله ریسکهای اجتماعی در حوزههای مختلف تشدید خواهد شد و استعاره و اسطورههایی چون «پی همه چیز را به تن مالیدن»، «هنر کردن»، «قمارباز» و «دل به دریا زدن» به عنوان مؤلفههای اساسی ریسک اجتماعی شناخته شدند.