پتانسیل‌سنجی تهویۀ طبیعی در فضاهای اداری از منظر اقلیم و طرح فضای داخلی در مراکز استان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی

2 استادیار، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی

3 دانشیار، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.22052/jias.2024.252881.1198
چکیده

تهویۀ طبیعی از مهم‌ترین استراتژی‌های غیرفعال کاهش مصرف انرژی ساختمان، ایجاد آسایش حرارتی، و بهبود کیفیت هوای داخل ساختمان بوده و از راه‌حل‌های کلیدی برای دستیابی به پایداری در صنعت ساختمان است. ازسوی دیگر، پتانسیل تهویۀ طبیعی به‌شدت وابسته به شرایط آب‌وهوایی است و به‌طور قابل توجهی از منطقه‌ای به منطقۀ دیگر متفاوت است. این درحالی است که اطلاعاتی از برقراری این امکان در کشور در دسترس نیست. ازاین‌رو پژوهش حاضر پتانسیل‌سنجی تهویه برای استفادۀ حداکثری در اقلیم‌های مختلف ایران را در دو بخش و دو مقیاس مطالعه کرده است. نخست پتانسیل تهویه در مقیاس اقلیم بر اساس داده‌های هواشناسی ارزیابی شده و حداکثر پتانسیل تهویۀ طبیعی 31 مرکز استان ازطریق محاسبۀ تعداد ساعات مناسب برای بهره‌گیری از تهویه برآورد شده و در بخش دوم تأثیر تهویه بر ارتقای آسایش حرارتی و کیفیت هوا در مقیاس ساختمان در فضای داخلی بررسی شده است. به این منظور، یک مدول از یک ساختمان اداری در نرم‌‌افزار راینو مدل‌سازی شده، سپس با استفاده از پلاگین کلایمت استودیو محدودیت‌هایی بر داده‌های هواشناسی (دما، باد و رطوبت) اعمال شده است. درنهایت، نتایج به‌صورت نقشه و با ارائۀ دسته‌بندی گزارش شده است. طبق نتایج، ساعات تهویۀ طبیعی از 1095 تا 6158 ساعت، درصد ساعات آسایش از 15/33% تا 32/50%، درصد ساعاتی با غلظت کربن‌دی‌اکسید استاندارد از 89/10% تا 16/50% و درصد ساعاتی با نرخ تعویض هوای مناسب نیز از 55/11% تا 85/48% متغیر بوده‌اند. بر این اساس، به‌منظور پاسخ به پرسش پژوهش (هریک از مناطق و اقالیم ایران، چه مقدار پتانسیل استفاده از تهویۀ طبیعی دارند؟) اطلس پتانسیل تهویۀ طبیعی فضاهای داخلی در اقلیم‌های مختلف کشور (و محدود به مراکز استان‌ها) تهیه شده که قابلیت استفاده در فرایند طراحی با توجه به امکان بهره‌گیری از پتانسیل‌های طبیعی را برای طراحان بدون نیاز به دانش فنی محاسباتی برآورده می‌سازد.