تجزیه و تحلیل پتانسیل سیل خیزی و تولید رواناب حوضه آبخیز سد شهید رجایی ساری بر اساس GIS و رویکرد سنجش از دور
نویسندگان
1 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل
2 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل
doi
10.22034/jcee.2022.52968.2175چکیده
هــــدف ایـن مطالعـه تجـزیه و تحلیــل پتانسیـل سیل خیزی و تولیــد رواناب حوضـــه آبخیـــز سـد شهیـــد رجایـــی سـاری بر اسـاس GIS(Geographic Information System) و رویکرد سنجش از دور است. در این مطالعه سنجش فرسایش پذیری خاک بر اساس مدل جهانی هدررفت خاک با پارامترهای ورودی فرسایندگی باران، فرسایش پذیری خاک، فاکتورهای توپوگرافی: طول و درجة شیب، مدیریت پوشش اراضی، عملیات حفاظتی انجام شد. بدین منظور قبل از تولید نتایج این فاکتورها در ابتدا داده های ورودی از جمله DEM (Digital Elevation Model)، شیب، لایه زمین شناسی، لایه کاربری زمین، بارش، خاک، شاخص پوشش گیاهی تهیه شد و الگوی توزیع مکانی آنها در محدوده مورد مطالعه توصیف و تحلیل شد. نتایج نشان داد شدت فرسایندگی باران در نواحی شمال غربی محدوده مورد مطالعه بیشتر از بقیه بخش های آن است. مقادیر فاکتور پوشش اراضی در اراضی جنگلی متراکم و نواحی بدون فرسایش، صفر و نزدیک به صفر و در اراضی با فرسایش پذیری بالاتر شامل مراتع تخریب یافته و کوههای بدون پوشش گیاهی و نسبتاً لخت تا 42/0 بود. بخشهایی از جنوب و جنوب غربی حوضه بیش از 9000 تن در هکتار در سال فرسایش داشت. نتایج آزمون همبستگی پیرسون نشان داد که در سطح اطمینان 99 درصد ارتباط بین پتانسیل سیل خیزی منطقه با فاکتور فرسایش خاک از نظر آماری مستقیم و معنادار است. نتیجه گیری کلی حاکی از آن است که تکنیک های سنجش از دور و GIS در صورت تلفیق با مقادیر سنجش میدانی پارامترهای مورد مطالعه، میتواند در حوضه مطالعات محیط زیستی رشته مهندسی عمران کاربردهای زیادی داشته باشد.