بررسی اثر نفت خام بر ویژگی های فیزیکی و مکانیکی خاک های ریزدانه منطقه پالایشگاه شازند اراک
نویسندگان
1 گروه مهندسی عمران، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی اراک
2 گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز
3 گروه مهندسی عمران، دانشگاه علم و فناوری مازندران
doi
10.22034/ceej.2023.54167.2201چکیده
با گسترش صنایع نفتی و همچنین با فرسودگی تأسیسات و خطوط لوله، نشت مواد نفتی بیشتر میشود. نشت نفت علاوه بر تأثیرات منفی محیط زیستی، باعث ایجاد تغییراتی در خواص فیزیکی و ژئوتکنیکی خاک میشود. این تغییرات در خاک های درشت دانه به صورت فیزیکی و در خاک های ریزدانه به صورت تغییرات فیزیکی و ساختاری رخ داده و منجر به کاهش ظرفیت باربری و افزایش نشست پذیری خاک زیر پی می شود. به منظور بررسی ویژگی های فیزیکی و مکانیکی خاکهای ریزدانه در اثر نفوذ نفت، نمونه خاکی از محدوده پالایشگاه شازند اراک برداشته شده و با نسبت های وزنی 0-5-10-15-20 درصد نفت خام مخلوط شده و نمونه سازی با تراکم 90 درصد دانسیته حداکثر (روش پروکتور) صورت گرفته و آزمایشات مختلف فیزیکی و مکانیکی انجام شده است. نتایج آزمایش ها نشان می دهد که با افزودن نفت تا 10 درصد، حد روانی 21 درصد کاهش یافته و در ادامه با افزایش آن تا 15 درصد، حد روانی افزایش یافته و با افزودن 20 درصد دوباره کاهش می یابد. البته شاخص خمیری تقریباً با افزایش مقدار نفت، روند کاهشی دارد. در آزمایش تراکم، حداکثر وزن مخصوص خشک خاک با افزودن نفت خام افزایش یافته و درصد رطوبت بهینه نیز با افزایش مقدار نفت تا 10 درصد کاهش و سپس افزایش می یابد. همچنین افزودن نفت به طور کلی باعث کاهش ضریب نفوذپذیری خاک می شود. افزایش مقدار نفت در تحکیم خاک اثری متفاوت داشته و ضریب تحکیم خاک با افزایش مقدار نفت، افزایش می یابد. ضمناً مقاومت فشاری تکمحوری خاک با افزایش مقدار نفت کاهش می یابد.