سناریوهای آینده‌ی وضعیت جمعیتی و اقتصادی ایران از دریچه‌ی فرصت پنجره‌ی جمعیت‌نگاری

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، مدیریت اجرایی، دانشگاه تهران ، تهران، ایران

2 استادیار دانشکده معارف و اندیشه اسلامی دانشگاه تهران / تهران / ایران

doi
چکیده

پویندگی، بالندگی و جوانی جمعیّت یک کشور به عنوان یک فرصت و امتیاز، همواره مورد توجه سیاست‌گذاران و پژوهشگران بوده است و پیداست که «توانمندسازی جمعیّت در سن کار»، از اهمّ سیاست‌های عاقلانه‌ای است که می‌تواند افق رشد و پیشرفت را در پیش روی یک کشور را بگشاید. پرداختن به سیاست‌های افزایش نرخ باروری و افزایش جمعیت در جهت حفظ سیمای جوان کشور، نزدیک یک دهه است که در کشور ایران، رایج و عمومی شده است و اهمیت این سیاست، قابل کتمان و انکار نیست. اما چیزی که نباید در این دوره از آن غفلت کرد، فرصت پنجره‌ی جمعیت‌نگاری است. نیروی جوان و در سن کار، اگر اتلاف شود و کشور نتواند رشد اقتصادی را رقم بزند و از سوی دیگر، همراه بشود با کاهش نرخ باروری، افق فاجعه‌باری پیش روی کشور قرار خواهد گرفت. در این پژوهش، با استفاده از روش آینده‌پژوهانه‌ی طراحی سناریو، چهار سناریوی مختلف نسبت دو عدم قطعیت اغتنام فرصت پنجره‌ی جمعیت‌نگاری برای رشد اقتصادی و پویایی نرخ باروری و رشد جمعیت، شناسایی و معرفی شده (چهار سناریوی «زاینده‌آباد»، «نازاآباد»، «زاینده‌ویران» و «نازاویران») و پیشنهادهایی برای وقوع سناریوی مطلوب، ارائه شده است.