فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

وجود فاصله میان یافته‌های مطالعات محیط-رفتار و طراحی، واقعیتی است که امروزه توجه بسیاری از صاحب‌نظران را به خود جلب کرده است. مقالۀ حاضر با برقراری ارتباط میان ویژگی‌های کیفی محیط و مؤلفه‌های کمی قابل تحلیل با نرم‌افزار، تلاشی برای نزدیک کردن این نتایج به طراحی محسوب می‌شود. بافت ارگانیک محلۀ چیذر به‌عنوان نمونۀ موردی برای این بررسی انتخاب شده است. روش‌های کیفی و معمول جمع‌آوری اطلاعات در مطالعات علوم رفتاری، یعنی مشاهده و پرسش‌نامه از یک طرف، و روش کمی و نرم‌افزاری تحلیل نحو فضا، ازطرف دیگر مورد استفاده قرار گرفته‌اند. ازآنجاکه تحلیل نرم‌افزاری بر مبنای موقعیت خانه‌ها انجام شده، نتیجۀ پژوهش نشان‌دهندۀ وجود رابطۀ میان رفتار و ارزیابی ساکنان از ویژگی‌های محیطی محله با ویژگی‌های نحوی موقعیت خانۀ آن‌هاست. طبق یافته‌های پیمایش، بافت چیذر دارای تعاملات اجتماعی گسترده، قرارگاه‌های رفتاری پویا و قابلیت‌های محیطی مناسب ازنظر ساکنان است. جدول همبستگی بین‌ مؤلفه‌های نحو فضا، به‌عنوان یک گروه متغیر، و نتایج پرسش‌نامه به‌عنوان گروه دیگر، که شامل سه محور تعاملات اجتماعی، قرارگاه‌های رفتاری و قابلیت‌های محیط است، یافتۀ اصلی این مطالعه محسوب می‌شود. این جدول نشان می‌دهد که در بافت چیذر میان یافته‌های پیمایش و مؤلفه‌های هم‌پیوندی کلان، هم‌پیوندی محلی، عمق میانه، عمق تام محلی، پیوستگی، انتخاب، انتخاب محلی و مرتبۀ نسبی از نحو فضا همبستگی‌های بالاتری نسبت به مؤلفه‌های دیگر برقرار است. این مؤلفه‌ها را می‌توان در مطالعه و طراحی بافت‌های مشابه مهم‌تر و مؤثرتر دانست، یا در ارزیابی مرحلۀ پیش‌طرح مورد استفاده قرار داد. به‌دلیل ماهیت کل‌نگر و اکتشافی، این پژوهش یافته‌های متعدد دیگری نیز دارد، که رابطۀ معکوس هم‌پیوندی و پیاده‌روی و رابطۀ مستقیم پیاده‌روی و همچنین امنیت با عمق میانه، به‌دلیل مغایرت با یافته‌های پژوهش‌های پیشین، شایستۀ پیگیری است.