بررسی تاثیر سالمندی جمعیت و سرمایه انسانی بر رشد اقتصادی در ایران در چارچوب مدل نسلهای همپوشان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد،گروه اقتصاد،واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک،ایران
2 استاد مدعو،گروه اقتصاد،واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی ،اراک،ایران استاد اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد دانشگاه الزهرا
3 استادیار،گروه اقتصاد،واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی ،اراک،ایران
4 استادیار،گروه اقتصاد،واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی ،تنکابن،ایران
5 استادیار، گروه اقتصاد،دانشگاه الزهرا،تهران،ایران
doi
10.22034/ecoj.2021.46205.2882چکیده
در این مقاله سالمندی جمعیت در یک اقتصاد بسته با مدل قابل محاسبه با نسلهای هم پوشان (OLG) دیاموند تعمیمیافته با 8 نسل همپوشان که در آن عنصر سرمایه انسانی بهصورت درونزا شکلگرفته، برای اقتصاد ایران طراحی شده است. پویایی های اثر سالمندی بر متغیرهای اقتصاد کلان در سناریو پایه و سناریو سیاستگذاری جهت افزایش سرمایه انسانی برای یک دوره 50 ساله شبیهسازیشده است .مطابق با مدلهای رشد، رشد بلندمدت به دو عامل رشد نیروی کار و رشد بهرهوری نیروی کار بستگی دارد. سالمندی با کاهش رشد نیروی کار، رشد بلندمدت را کاهش میدهد ولی با رشد سرمایه انسانی از طریق افزایش بهرهوری، رشد بلندمدت را افزایش میدهد؛ بنابراین اثر سالمندی بر رشد اقتصادی برآیند این دو عامل است. در مدل شبیهسازیشده یک حداقل رشد سرمایه انسانی برای غلبه بر آثار منفی کاهش رشد نیروی کار در اثر سالمندی بر رشد اقتصادی لازم است. در سناریوی پایه پارامتر سهم نیروی کار ماهر ( ) باتوجهبه برآورد این متغیر در اقتصاد ایران برابر با 039/0 منظور شده است. در مقادیری که رشد سرمایه انسانی بالاتر از کاهش رشد نیروی کار در اثر سالمندی است رشد بلندمدت افزایش و در غیر این صورت رشد بلندمدت کاهشیافته است.نتایج نشان می دهد که افزایش سالمندی اگر همراه با سیاست های ارتقای سرمایه انسانی باشد می تواند اثر منفی سالمندی بر رشد را جبران کند.
