اثر روش‌های مختلف تجویز ویتامین AD3E بر عملکرد رشد، تخمیر، پروتوزوآی شکمبه و فراسنجه های خونی بره های پرواری با آزمایش برون تنی و درون تنی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی

2 استادیار، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی

3 استادیار، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان

doi
10.22124/ar.2024.22957.1724
چکیده

هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی تأثیر روش­های مختلف تجویز ویتامین AD3E بر عملکرد رشد، مصرف خوراک، تخمیر شکمبه­، جمعیت پروتوزآ و فراسنجه­های خونی در بره­های پرواری نژاد مهربان با آزمایش برون­تنی و درون­تنی بود. در آزمایش اول، تعداد 20 رأس بره نر چهار ماهه (با میانگین وزن زنده برابر با 3/41 کیلوگرم) در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار آزمایشی به­مدت 14 روز سازگاری و 60 روز پروار مورد استفاده قرار گرفتند. تیمارهای آزمایشی شامل: 1) گروه شاهد (جیره پایه و ویتامین مش غیر پوشش‌دار)، 2) ویتامین AD3E به­صورت تزریقی، 3) ویتامین AD3E پوشش­دار مصرفی در خوراک و 4) ویتامین AD3E به­صورت محلول در آب بودند. وزن بره­ها هر دو هفته یک­بار (در چهار دوره 14 روزه) اندازه­گیری شد و در پایان روزهای 30 و 60 پرواربندی، نمونه‌های خون و مایع شکمبه از بره‌ها تهیه شد. در آزمایش دوم،  با استفاده از مایع شکمبه اخذ شده، به روش برون­تنی، کل حجم گاز تولیدی، گوارش­پذیری و انرژی قابل سوخت و ساز ارزیابی شد. نتایج نشان داد کل حجم گاز تولیدی، گوارش‌پذیری ماده آلی، انرژی قابل سوخت و ساز و اسیدهای چرب زنجیر کوتاه تیمارهای دریافت­کننده ویتامین نسبت به تیمار شاهد کاهش نشان دادند (01/0˂P). اشکال مختلف ویتامین تأثیری بر عملکرد رشد دام‌ها نداشت. ویتامین­ AD3E به­شکل­های پوشش­دار و محلول در آب، غلظت نیتروژن آمونیاکی مایع شکمبه را در مقایسه با گروه شاهد افزایش داد (05/0˂P). همه اشکال ویتامین نسبت به گروه شاهد موجب کاهش جمعیت پروتوزوآ شدند (05/0˂P). غلظت نیتروژن اوره‌ای خون در دام­های گروه مصرف­کننده ویتامین تزریقی و پوشش­دار نسبت به تیمار شاهد کمتر بود (01/0˂P). میزان تری‌گلیسیریدهای خون تنها در شکل ویتامین AD3E محلول در آب افزایش یافت (01/0˂P). در کل، نتایج آزمایش حاضر نشان داد که مقادیر توصیه شده انواع ویتامین AD3E تأثیری بر عملکرد رشد دام‌ها نداشت، اما غلظت نیتروژن اوره‌ای خون، جمعیت پروتوزوای شکمبه و کل حجم گاز تولیدی را کاهش داد.