بررسی پاسخهای آنتی اکسیداسیونی برای ریشه یک موتانت برنج تحت تنش شوری در مرحله گیاهچهای
نویسندگان
1 دانشیار، پژوهشکده بیوتکنولوژی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 دانشجوی کارشناسیارشد، گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.
3 دانشیار، گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
4 استادیار، مؤسسه تحقیقات برنج ایران، سازمان آموزش و توسعه تحقیقات کشاورزی رشت، رشت، ایران.
5 ستادیار پژوهش، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان بوشهر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی
doi
10.22059/jci.2020.288721.2266چکیده
در این مطالعه بهمنظور بررسی پاسخ به تنش شوری، گیاهچههای برنج دو رقم هاشمی و لاین پیشرفته موتانت آن در آزمایشی در سال 1396 در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان تحت شرایط تنش شوری 100 میلیمولار نمک کلریدسدیم قرار داده شدند. نمونهبرداری از ریشه در زمانهای سه و شش روز پس از تنش شوری برای بررسیهای بیوشیمیایی انجام گرفت. آزمایش بهصورت کرتهای خردشده با طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار بهصورت کشت هیدروپونیک اجرا گردید. در شرایط تنش شوری محتوای یون سدیم در ریشه هر دو ژنوتیپ بهشدت افزایش یافت، اما این افزایش در ریشه ژنوتیپ موتانت نسبت به والد غیرموتانت بهطور معنیداری کمتر بود. تنش اکسیداتیو حاصل از تنش شوری با اندازهگیری میزان پراکسید هیدروژن مشخص کرد که رقم والد تحت تنش اکسیداتیو بیشتری بوده است و این نتیجه با میزان بیشتر مالوندیآلدهید مورد تأیید قرار گرفت. ارزیابی فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیداسیونی سوپراکسیددیسموتاز، کاتالاز، آسکورباتپراکسیداز و گلوتاتیونردوکتاز نشان از افزایش معنیدار این آنزیمها در ریشه ژنوتیپ موتانت داشت. بهطور کلی، نتایج این پژوهش نشان داد که در ژنوتیپ برنج موتانت، جهش (با پرتودهی گاما) با افزایش فعالیت آنزیمهای اکسیداسیونی و سنتز برخی اسمولیتها در بافت ریشه، باعث افزایش تحمل به شوری در مرحله گیاهچهای نسبت به والد غیرموتانت شد.
