ارزیابی زمان محلول‌پاشی و کود نانوذره مولیبدن به روش شیمیایی و شیمی‌سبز بر برخی شاخص‌های زراعی وکیفی ماش(Vigna radiate L.)

نویسندگان

1 استادیار، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران.

2 استادیار، گروه شیمی، دانشکده علوم، دانشگاه زابل، زابل، ایران

3 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

4 دانشیار، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل،

doi
10.22059/jci.2020.294592.2321
چکیده

به­منظور ارزیابی تأثیر زمان محلول­پاشی و نانوذره مولیبدن به‌روش شیمیایی و شیمی سبز بر شاخص­های زراعی و کیفی ماش (توده محلی سیستان) این پژوهش در فروردین‌ماه سال 1396 به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در پژوهشکده کشاورزی دانشگاه زابل اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل نانوذره مولیبدن در چهار سطح (بدون استفاده از مولیبدن، نانوذره با منشأ گیاهی، نانوذره با منشأ شیمیایی، ترکیب نانوذره گیاهی و شیمیایی) به‌عنوان فاکتور اول و زمان محلول­پاشی در دو سطح (چهاربرگی و شش‌برگی) به‌عنوان فاکتور دوم بودند. تراکم کاشت ماش 33 بوته در مترمربع بود و آبیاری دو بار در هفته انجام شد. بیش‌ترین ارتفاع بوته (5/47 سانتی‌متر)، عملکرد بیولوژیک (5287 کیلوگرم در هکتار)، عملکرد اقتصادی (634 کیلوگرم در هکتار)، تعداد نیام در بوته (8)، بیش‌ترین کاروتنوئید، کلروفیل a و کلروفیل b، از مرحله شش‌برگی و از کاربرد نانوذره مولیبدن به‌صورت مخلوط به‌دست آمد. مقایسه میانگین اثر متقابل زمان محلول­پاشی و نانو­ذره مولیبدن نشان داد که بیش‌ترین پروتئین بذر (40 درصد) از تیمار نانوذره گیاهی و مرحله چهاربرگی به‌دست آمد. محلول­پاشی عناصر ریز­مغذی به‌عنوان یک راه‌کار مدیریتی کارآمد می­تواند در تولید محصولات کشاورزی مناسب باشد. نتایج به‌دست‌آمده نشان داد که کاربرد توأم نانوذره مولیبدن شیمیایی و گیاهی در مرحله شش‌برگی باعث افزایش صفات کمی ماش گردید.