بازشناسی جایگاه تاریخ و فرهنگ عامه در حمامهای سنَتی ایران (پیوستگی آداب، عادات و عقاید مرتبط با استحمام)
نویسندگان
1 دانشگاه زابل عضو هیات علمی و دانشجوی دکتری تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی، دانشگاه هنر
2 hستاد دانشگاه هنر
3 دانشیار دانشکده معماری دانشگاه آزاد قزوین و دانشیار بازنشسته ی گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی
doi
10.22111/jhr.2018.4252چکیده
اهمیت اجتماعی برخی از مکانها در زندگی مردم، از دیرباز موجب شکلگیری فرهنگ خاصی در این مکانها شده است. فرهنگی که در گسترۀ تعاملات اجتماعی مردم شکلگرفته و در تاروپود زندگی آنها ریشه دوانده است. حمامها یکی از مکانهایی هستند که به واسطۀ حضور اقشار اجتماعی مختلف، جایگاه شکلگیری آداب فرهنگی و محل گسترش برخی از مشاغل خاص بودهاند. در این پژوهش که با هدف شناختن جایگاه حمام در زندگی مردم، به شیوۀ توصیفی- تحلیلی و با تکیهبر منابع اسنادی و کتابخانهای، انجام پذیرفته است، تلاش گردیده تا بدین پرسش اساسی پاسخ داده شود که؛ حمام در بافت تاریخی - اجتماعی قدیم ایران، چه جایگاهی داشته است؟ لذا در این پژوهش در دو بخش اصلی: ویژگیهای حمام بهعنوان یک سازۀ معماری، و فرهنگ حمام و آداب رایج در آن، بدین مسئله پرداختهشده است. نتیجۀ این بررسی ضمن اینکه نشان از اهمیت حمام در بافت شهری قدیم ایران دارد، نشان از گسترش باورها و آداب خاصی نیز دارد که نهتنها در معماری فضای حمام، بلکه در رفتار و منش مردم در این مکان نیز قابلمشاهده است.
