اسکان و تحولات اقتصادی – اجتماعی جامعه عشایری نمونه: کانون آواز در شهرستان درمیان

نویسندگان

1 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی.

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه خوارزمی

3 عضو هیأت علمی گروه جغرافیا دانشگاه بیرجند

4 کارشناس ارشد مهندسی کشاورزی(زراعت) و مسؤول مطالعات اداره کل امور عشایر

5 کارشناس ارشد مهندسی کشاورزی(توسعه کشاورزی) و مدیرکل امور عشایر.

doi
10.22034/fakh.2013.156256
چکیده

یکی از راهبردهای توسعه­ساز در متن جامعه عشایری، اسکان است. کانون آواز در شهرستان درمیان به عنوان یکی از کانون­هایی است که بخشی از عشایر خراسان جنوبی در ابتدا به طور خودجوش در آن اسکان یافته­اند. در این مقاله سعی شده است تا به بررسی تحولات اقتصادی – اجتماعی جامعه عشایری پس از اسکان اشاره شود و در آن، با رویکردی توصیفی – تحلیلی و مبتنی بر دو روش اسنادی و پیمایشی به مطالعه عشایر اسکان یافته پرداخته شد. جامعه مورد مطالعه مشتمل بر 150 خانوار عشایری ساکن در کانون آواز بوده که از میان آنان تعداد 85 خانوار با کمک فرمول کوکران به عنوان حجم نمونه تعیین و از روش نمونه­گیری تصادفی ساده، انتخاب شدند. ضریب پایایی پرسش­نامه مورد استفاده به کمک روش تصنیف 86/0 به دست آمد. یافته­ها نشان داد علی­رغم بهبود در شاخص­های کلان اقتصادی و اجتماعی، در بعد اقتصادی دسترسی به غذا، دارای بیشترین تحولات مثبت بوده است اما پارامترهایی هم­چون درآمد و پس­انداز رشد قابل ملاحظه­ای نداشته است. در بعد اجتماعی نیز شاخص باسوادی جامعه ارتقاء یافته اما به لحاظ کیفیت و کاربردی نمودن آن، تحول چشمگیری نمی­توان یافت. به­علاوه اسکان در بعد جریان فضایی جمعیت به سکویی برای مهاجرت جوانان به کانون­های شهری تبدیل شده است.