بررسی تأثیر پارامترهای مختلف بر میزان انحلال و مقاومت فشاری تک‌محوری مصالح حاوی ژیپس (مطالعه موردی: سد مراش زنـجان)

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی عمران و نقشه برداری، دانشگاه زنجان

2 دانشکده مهندسی عمران و نقشه برداری، دانشگاه زنجان

doi
10.22034/jcee.2022.48596.2083
چکیده

وجود ژیپس (Gypsum) و انیدریت (Anhydrite) در پی و ساختگاه­ های سازه ­های آبی مانند سدها و ... می­ تواند مشکلاتی را به­ لحاظ پایداری و ... بستر ایجاد نماید. در این تحقیق انحلال مصالح حاوی ژیپس ساختگاه سد مراش در استان زنـجان در حضور سه نوع حلال‌ مختلف (آب مقطر، آب رودخانه سد مراش و آب مقطر حاوی یک درصد کلرید سدیم) و در ادامه تأثیر پارامترهای مختلف از جمله رطوبت نسبی، تخلخل و ... بر میزان مقاومت فشاری تک­ محوری (Unconfined Compression Test) (UCS) و مدول الاستیسیته (Young's modulus) با تهیه 10 نمونه سنگ ژیپس ­دار (Gypsum rock’s) از ساختگاه سد مراش مورد بررسی قرار گرفت. نتایج آزمایشات انحلال نشان می­ دهد که قابلیت انحلال مصالح ژیپس در محلول حاوی یک درصد کلرید سدیم بیشتر از محلول آب مقطر و هر دو بیشتر از آب رودخانه سد مراش می­ باشد. با افزایش میزان تخلخل، مقادیر مدول الاستیسیته و حداکثر مقاومت فشاری تک ­محوری کاهش می ­یابد و شیب کاهش مقاومت فشاری نسبت به درصد تخلخل در مقایسه با نمودار مدول الاستیسیته بیشتر است. با افزایش میزان دانسیته نسبی، مدول الاستیسیته افزایش و حداکثر مقاومت فشاری تک­ محوری کاهش و همبستگی مقاومت حداکثر فشاری به دانسیته نسبی، نسبت به مدول یانگ (Young's modulus) بیشتر می ­باشد. شیب تغییرات مدول یانگ و مقاومت فشاری تک­محوری نسبت به ضریب پواسون (Poisson's ratio) کاهشی می ­باشد و از تغییرات مدول یانگ و تنش فشاری تک­ محوری نسبت به درصد رطوبت می­توان دریافت که مصالح مارنی (Marl materials) باعث جذب رطوبت بیشتر و در نهایت موجب کاهش مدول الاستیسیته و مقاومت نهایی شده است.