مطالعه موردی مدلسازی شدت تصادفات وسایل نقلیه بر اساس پارامترهای سن رانندگان و نوع وسیله

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مهندسی راه و ترابری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیر طوسی، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد، گروه مهندسی راه و ترابری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیر طوسی، تهران، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی راه و ترابری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیر طوسی، تهران، ایران

doi
10.22119/jte.2025.468914.2714
چکیده

تصادفات رانندگی از مهم‌ترین عوامل جراحات و مرگ‌ومیر جهانی هستند که اثرات منفی اقتصادی، اجتماعی و بهداشتی به دنبال دارند. ایران در رتبه 113 از 175 کشور از نظر آمار بالای تصادفات قرار دارد و جراحات ناشی از آن، یکی از پنج عامل اصلی مرگ‌ومیر در کشور محسوب می‌شود. بررسی عوامل موثر بر شدت تصادفات از جنبه‌های انسانی، محیطی، جاده‌ای و وسیله نقلیه ضروری است. با توجه به پیچیدگی‌های ارتباط بین این عوامل، شناخت و کنترل آن‌ها نیازمند پژوهش است. هدف این پژوهش، ارائه مدل‌هایی برای شناسایی پارامترهای موثر بر شدت تصادفات با تمرکز بر نوع وسیله و سن راننده است. در این پژوهش داده‌های تصادفات برون‌شهری استان خراسان رضوی با استفاده از نرم‌افزار SPSS تحلیل شده‌اند. نتایج مدل‌های لوجیت چندگانه و دوتایی نشان می‌دهند که رانندگان جوان، نوجوان و مسن تاثیر مستقیم و موثری بر بروز تصادفات جرحی و فوتی دارند. این نتایج به دلیل شور و هیجان بالای جوانان و رفتارهای پرخطر آن‌ها و همچنین کهولت سن و کاهش توان و سرعت واکنش رانندگان مسن توجیه می‌شود. بیشترین احتمال تصادفات جرحی و فوتی مربوط به موتورسیکلت به دلیل آسیب‌پذیری راکبان و کامیون‌ها به دلیل غالب بودن در تصادفات شدید است. کاهش شدت تصادفات در اتوبوس و مینی‌بوس به دلیل کنترل‌های اعمال شده بر ناوگان حمل‌ونقل عمومی مشاهده شد.