خوانش متن و شناسایی خوشنویس کتیبۀ طوماری از دست رفتۀ جلوخان مسجد شیخ لطفالله
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، دانشگاه شهید بهشتی
2 دانشگاه شهید بهشتی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی.
doi
10.22052/jias.2022.246085.1013چکیده
این مقاله به شناسایی متن و خوشنویس کتیبهای از دسترفته از مسجد شیخ لطفالله اختصاص دارد. این کتیبۀ طوماری یکی از عناصر مهم جلوخان مسجد شیخ بوده و چون نواری کل این جلوخان را قاب میگرفته است. بخش عمدۀ این کتیبه پیش از برداشته شدن اولین عکسها از این بنا آسیب دیده و از بین رفته بوده است. پس از آن جای این کتیبۀ تخریبشده را گچ میکشند و در طی مرمتهای بعدی کاشیهایی با طرح گیاهی به جای آن مینشانند. از این رو، امروز متن و خوشنویس آن بر ما معلوم نیست. در این تحقیق تلاش کردهاند با بازسازی تصویری این کتیبۀ از دسترفته از روی تصاویر معدود تاریخیای که به دست رسیده است، متن آن را بازخوانی و خوشنویس آن را شناسایی کنند. روش این تحقیق سندپژوهی باستانشناسانه است و بر محور مطالعۀ کتابخانهای و بررسی میدانی و بازسازی رقومی به پیش میرود. این تحقیق نشان میدهد که متن این کتیبه حدیثی است مشهور به حدیث جابر. با توجه به اختلافها در روایت حدیث جابر، در این تحقیق متن این کتیبه را به دقت خوانده و همۀ کلمات آن را روشن کردهاند. همچنین این تحقیق نشان میدهد که خوشنویس این کتیبه علیرضا عباسی، خوشنویس برجسته و بنام عهد شاهعباس اول، بوده است.