مهار تنش‌های آبی حوضه‌های آبریز کشور با مکان‌یابی مناسب صنایع بزرگ با توجه به تغییر اقلیم

نویسندگان

1 گروه مهندسی برق، دانشکده مهندسی، دانشگاه فردوسی مشهد

2 گروه مهندسی برق، دانشکده مهندسی، دانشگاه فردوسی مشهد

3 گروه مهندسی برق، دانشکده مهندسی، دانشگاه فردوسی مشهد

4 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22034/jcee.2021.48605.2085
چکیده

بررسی الگوهای تغییر اقلیم برای کشور ایران نشان‌دهنده کاهش میزان بارش و افزایش دما در اغلب حوضه‌های آبریز کشور است که منجر به افزایش شاخص‌های پایش تنش آبی در بلندمدت می‌گردد. علاوه بر تغییر اقلیم، برداشت قابل‌توجه آب در صنایع پرمصرفی نظیر صنعت فولاد باعث تشدید وضعیت تنش آبی در حوضه‌های‌ آبریز مربوطه می‌شود. در این مقاله، یک مدل برای مهار تنش‌های آبی حوضه‌های آبریز کشور به ­وسیله مکان‌یابی مناسب صنایع بزرگی که دولت قصد احداث آن‌ها را دارد، ارائه می‌گردد. مدل پیشنهادی به‌گونه‌ای طراحی شده که نتایج حاصله نسبت به سناریوهای تغییر اقلیم مقاوم باشند. در بخش آب، پیش‌بینی حجم آب تجدیدپذیر از طریق تخمین میزان بارش و دما به ­وسیله زیرمقیاس‌سازی سناریوهای تغییر اقلیم برای حوضه‌های مختلف آبریز با گام جغرافیایی کوچک و تخمین تبخیر واقعی از رابطه تک‌پارامتری Fu، انجام می‌شود. تأثیر ظرفیت و مکان توسعه صنایع بزرگ بر تنش‌های آبی با استفاده از شاخص تنش آبی SDG 6.4.2، که به­ عنوان نمایه توسعه پایدار منابع آب معرفی شده است، مدل می‌شود. برنامه‌ریزی بلندمدت برای تعیین ظرفیت و مکان‌ صنایع بزرگ توسط یک بهینه‌سازی چندهدفه با اهداف کمینه نمودن تنش‌های آبی و هزینه‌های توسعه صنایع بزرگ مدل می‌گردد. درنهایت، مدل پیشنهادی برای مهار تنش‌های آبی حوضه‌های آبریز کشور ایران با در نظر گرفتن پنج صنعت پرمصرف و سه سناریوی تغییر اقلیم استفاده شده است.