پهنه بندی کشت چغندرقند در استان آذربایجان غربی براساس سیستم های کشت و آبیاری در سامانه اطلاعات جغرافیایی

نویسندگان

1 محقق بخش نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی، ارومیه، ایران.

2 استادیار، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی اهر، دانشگاه تبریز، اهر، ایران.

3 استادیار، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی اهر، دانشگاه تبریز، اهر، ایران.

doi
10.22059/jci.2020.295344.2330
چکیده

به­منظور ارزیابی و پهنه­بندی مناطق با بهره­وری بالا کشت چغندرقند براساس شاخص­های سیستم­ کشت، نوع کشت و روش‌های آبیاری تحقیقی در قالب طرح آشیانه­ای در استان آذربایجان­غربی در سال زراعی 97-1396 انجام شد. از 11 شهرستان استان و در هر شهرستان بسته به اقلیم از سه روستا و در هر روستا به‌صورت تصادفی از سه زارع پرسشنامه تکمیل و نمونه­برداری لازم انجام شد. با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی پهنه­بندی انجام شد و مناطق با بهره­وری بالا برای صفات عملکرد ریشه، درصد و عملکرد قند، مقدار آب مصرفی، آب صرفه­جویی و کارایی مصرف آب مشخص شد. در بین شهرستان­های استان، شهرستان­های پیرانشهر و نقده به­دلیل بالاترین درصد و عملکرد قند و شهرستان پیرانشهر به­دلیل دارابودن کم‌ترین مقدار مصرف آب در سیستم آبیاری مدرن و کشت 40×60 و پاییزه و هم‌چنین بیش‌ترین کارایی مصرف آب به‌روش مدرن آبیاری و کشت پاییزه و 40×60 به‌عنوان شهرستان­های با بهره­وری بالا معرفی شدند و از طرفی براساس نتایج پهنه­بندی انجام‌شده شهرستان­های پیرانشهر، نقده، خوی، اشنویه، مهاباد، میاندوآب و بوکان به­عنوان مناطق با بهره­وری بالا برای کشت این گیاه و شهرستان­های شوط، سلماس، ارومیه و شاهین­دژ به‌عنوان مناطق با بهره­وری پایین بودند که با توجه به اهمیت آب در تولید چغندرقند، این شهرستان­ها به‌ویژه شهرستان شوط برای تولید این محصول توصیه نمی­شود.