زنان و موًسسات خیریه رفاهی– بهداشتی ایران از مشروطه تا پایان حکومت پهلوی دوم
نویسندگان
1 استادیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
doi
10.22111/jhr.2018.4033چکیده
ایجاد و گسترش موًسسه های خیریه نوین در دوره مشروطه پایهگذاری شد . از همین دوران، شمار زیادی از زنان با برپایی انجمنها و جمعیتهای مخصوص بانوان، موجودیت خود را اعلام کردند. این انجمنها با صبغه سیاسی و درعینحال فعالیتی مخفیانه، در دوران رضاشاه و هم سو با شعارهای دولت مدرن پهلوی اول عرصه تازهای یافتند که فعالیت زنان در موًسسات و انجمنهای اجتماعی و فرهنگی را میسّر مینمود. با تحوّل این تشکّلها و جمعیتهای زنانه و در راًس آن کانونهای خیریه رفاهی و بهداشتی، زنان با حمایت و پشتیبانی حکومت، فرصت و موقعیت ارائۀ خدمات در بخشهای رفاهی و بهداشتی را به دست آوردند.در دوران پهلوی دوم باوجود تحوّلات سیاسی متاًثّر از استعفای رضاشاه، جنگ جهانی دوم و اشغال ایران و بهرغم دوری روشنفکران و نخبگان فرهنگی از رژیم و همکاری نکردن با سازمانها و نهادهای خیریه رفاهی - بهداشتی، بسیاری از زنان با شور و اشتیاق به فعالیت خود در این حوزه ادامه دادند. این مقاله بر آن است به سوًالات زیر پاسخ دهد:1-حضور زنان در مؤسسات خیریه رفاهی – بهداشتی، از مشروطه تا پایان حکومت پهلوی دوم چه فراز و نشیبهایی داشته است؟2-عوامل تشویقی یا موانع بر سر راه زنان فعّال در این حوزه چه بوده و میزان کارآمدی زنان در عرصۀ فعالیتهای خیریه رفاهی – بهداشتی تا چه میزان قابل ارزیابی است؟روش پژوهش مورداستفاده نیز منابع کتابخانهای و آرشیوی، با روش تحقیقات کیفی و شیوه توصیفی– تحلیلی استایجاد و گسترش موًسسه های خیریه نوین در دوره مشروطه پایهگذاری شد . از همین دوران، شمار زیادی از زنان با برپایی انجمنها و جمعیتهای مخصوص بانوان، موجودیت خود را اعلام کردند. این انجمنها با صبغه سیاسی و درعینحال فعالیتی مخفیانه، در دوران رضاشاه و هم سو با شعارهای دولت مدرن پهلوی اول عرصه تازهای یافتند که فعالیت زنان در موًسسات و انجمنهای اجتماعی و فرهنگی را میسّر مینمود. با تحوّل این تشکّلها و جمعیتهای زنانه و در راًس آن کانونهای خیریه رفاهی و بهداشتی، زنان با حمایت و پشتیبانی حکومت، فرصت و موقعیت ارائۀ خدمات در بخشهای رفاهی و بهداشتی را به دست آوردند.در دوران پهلوی دوم باوجود تحوّلات سیاسی متاًثّر از استعفای رضاشاه، جنگ جهانی دوم و اشغال ایران و بهرغم دوری روشنفکران و نخبگان فرهنگی از رژیم و همکاری نکردن با سازمانها و نهادهای خیریه رفاهی - بهداشتی، بسیاری از زنان با شور و اشتیاق به فعالیت خود در این حوزه ادامه دادند. این مقاله بر آن است به سوًالات زیر پاسخ دهد:1-حضور زنان در مؤسسات خیریه رفاهی – بهداشتی، از مشروطه تا پایان حکومت پهلوی دوم چه فراز و نشیبهایی داشته است؟2-عوامل تشویقی یا موانع بر سر راه زنان فعّال در این حوزه چه بوده و میزان کارآمدی زنان در عرصۀ فعالیتهای خیریه رفاهی – بهداشتی تا چه میزان قابل ارزیابی است؟روش پژوهش مورداستفاده نیز منابع کتابخانهای و آرشیوی، با روش تحقیقات کیفی و شیوه توصیفی– تحلیلی است
