«هندسه» همان «قدر» است و «عاقلۀ زنده و خَلّاقِ مهندسین» همان «لیلۀ مبارکۀ قدر»

نویسندگان

1 استاد، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران

doi
10.22052/jias.2022.248247.1099
چکیده

در بیان «اهمیت بسیار بالا و والای هندسه» بسیار شنیده‌ایم که بر بالای درب‌خانۀ آکادمیای علوم یونان نوشته بود: هرکه «هندسه» نمی‌داند، بر این درب‌خانه مگذرد و در آن گام ننهد.متأسفانه غالب برنامه‌ریزان، طراحان و مهندسان جوان و پرشور و بسیار فعال ما در غالب حوزه‌های هنری، معماری یا صنعتی، با حقیقت و جوهرۀ معنایی کلیدواژه‌های اصلی مطرح در فرهنگ ازلی ـ ابدی سلام و اسلامِ سلام‌محور بیگانه‌اند و به همین سبب، تقریباً هیچ شناختِ بایسته و شایسته و راه‌گشاینده‌ای دربارۀ آن ندارند و همین باعث شده تا راهی برای ورود به گنج‌خانۀ این فرهنگ آسمانی غنی (یعنی دو منبع قدسی و گران‌قدرِ قرآن کریم و حدیث) و دستی برای بهره‌وری یا استفاده از دانش و حکمت عظیم و اصول و قوانین قابل به استخراج از آن نداشته باشند. یکی از این کلیدواژه‌های طلایی در فرهنگ سلامِ سلامت‌آفرین یا اسلام عزیز و شکست‌ناپذیرِ شکست‌ناپذیرسازندۀ هر نوع ساختمان وجودی و عملکردی، «قَدر» و دیگری «شب یا لیلۀ عظیم‌الشأن و مُبارکۀ قَدر» است. این مقاله بر سر آن است که تا حدودی پرده از این رازِ دل‌ناگشوده برگرفته، راه ورود انسان را به قلب این گنج‌خانۀ غنی و دست‌نخورده، و خوشبختانه بسیار نزدیک و دست‌یافتنی باز نماید. می‌خواهیم مستند بر اصیل‌ترین و ناب‌ترین اسناد الهی‌نهاد، یعنی قرآن کریم، حدیث و کلام اسلامی، بگوییم که «هندسه» همان «قَدر» است، و «مُطلَقِ قَدر» یا به‌بیانی «قَدرُ الأقدار» و «هندسۀ جامعِ تمامی هندسه‌ها» و «جوهر الجواهر هستی‌بخشنده و اندازه‌دهنده به جمع در وحدت اندازه‌های اول یا بُنیادین» همان «اللّه عزّوجل» است، و «اندیشه، دل یا عاقلۀ زنده، و دائم اندر توسعه و عالی‌ترشوندۀ انسانِ مهندس یا اندازه‌گذارنده» همان «عَرشِ عالیۀ حضرتِ قدر الأقدار» و «گنج‌خانه جانِ آکنده یا مملو از جواهر حق‌نهاد، هم‌نهاد، هم‌جوهر و اندر وحدتِ هندسه‌ها و اصول و قوانین الهی و ارکان قدسی‌نهاد هندسۀ مهندس» و همان «لیلۀ مبارکۀ قَدر»، و «مقام شب‌گونه یا گنجینه‌مانند، و عرشِ حضور و فاعلیتِ آن مُطلقِ هندسۀ مهندس» است.