بررسی طنز در دوبیتیهای روستایی خراسان
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان وادبیات فارسی دانشگاه بیرجند
doi
10.22034/fakh.2013.156172چکیده
ترانه های روستایی یا دوبیتیهای محلی در زمرهی ادبیات عامیانه یا فرهنگ توده به شمار میروند که به شکل شفاهی در مناطق مختلف هر کشوری، از نسلی به نسل دیگر منتقل میشوند. یکی از این مناطق دوبیتی خیز در ایران، خطهی خراسان است که سرشار از ترانههای روستایی با هویت اصیل و فرهنگی است. این ترانهها دارای ویژگیهای مختلف سبک شناسی هستند. یکی از این ویژگیها، حضور طنز ساده و بی پیرایهایی است که خاستگاه آن گفتمان فرهنگی روستا و روستاییان است که همین خصوصیت توانسته هویت فرهنگی و اجتماعی هر روستایی را در کنار دیگر خصوصیات بسازد. براین اساس، نگارنده سعی کرده تا از طریق بررسی دوبیتیهای محلی خراسان و با توجه به بافت فرهنگی و ادبی دوبیتیها عوامل طنزساز را در آنها بیابد و به تقسیمبندی بپردازد. حاصل این بررسی کشف انواع روشهای طنزسازی است که ناخودآگاه جمعی روستانشینان در طول زمانهای دور و دراز آن را ساخته و پرداخته است که عبارتند از: طنز موقعیت، اغراق، عدم ارتباط منطقی مصراعها، تشبیهات دور از ذهن و... .