بررسی آزمایشگاهی اثر زاویه اریب بر میدان جریان در کانالهای مرکب مورب با سیلابدشتهای مایل
نویسندگان
1 گروه عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان
2 گروه عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان
doi
10.22034/jcee.2021.44040.1989چکیده
در طبیعت به علت تأثیر شرایط توپوگرافی محلی، رودخانهها اغلب دارای شکل نامنظم و غیر منشوری هستند. در کانالهای مرکب غیرمنشوری به دلیل تأثیر تغییر شکل مقطع در طول کانال، ساختار جریان پیچیدهتر از کانالهای مرکب منشوری است. به همین دلیل بررسی ویژگیهای جریان در چنین کانالهایی امری مهم بوده و میتواند به محققان در درک بهتر رفتار جریان در رودخانهها بهویژه در مواقع سیلابی کمک کند. در پژوهش حاضر رفتار جریان در کانال مرکب با سیلابدشتهای موربِ مایل بهصورت تجربی بررسی شده است. آزمایشها در سه عمق نسبی 2/0، 3/0 و 4/0 و برای دو زاویه اریب 31/11 و 81/3 درجه انجام شده است. نیمرخ طولی سطح آب، توزیع عرضی سرعت جریان و تنش برشی مرزی در طول ناحیه اریب اندازهگیری و گزارش شده است. نتایج حاصله بیانگر آن است که توزیع عرضی سرعت و تنش برشی مرزی در کانالهای مرکب مورب با سیلابدشتهای مایل بهصورت نامتقارن و غیریکنواخت است. همچنین سرعت جریان و تنش برشی مرزی در سیلابدشت واگرا همواره بیشتر از مقدار نظیر آن در سیلابدشت همگرا است. با افزایش زاویه اریب سیلابدشتها از81/3 به 31/11 درجه، تنش برشی مرزی و سرعت جریان در سیلابدشتها و کانال اصلی افزایش مییابند لیکن نوسانات سطح آب کمتر میشود.