تصویر مطلوب تمدن اسلامی، الزامات و نتایج حاصل از تحقق آن

نویسندگان

1 نویسنده مسئول: کارشناسی ارشد مهندسی صنایع، دانشگاه ایوان کی، تهران، ایران

2 استاد، گروه سیستم ها، دانشگاه ایوان کی، تهران، ایران.

doi
چکیده

ﺑﺤﺚ ﺗﻤﺪن از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺴﻴﺎر وﺳﻴﻌﻲ است ﻛﻪ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻫﻤﻪ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻋﻠﻮم اﻧﺴﺎﻧﻲ را در ﺧﻮد ﺟﺎی دﻫﺪ و ﻣﻲﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﻫﻤﻪ ﺗﻼشﻫﺎی ﻋﻠﻤﻲ ﺑﺸﺮ و ﺟﻮاﻣﻊ ﺑﺮای رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﺗﻤﺪن و رﺷﺪ و ﺑﺎﻟﻨﺪﮔﻲ ﻓﻜﺮی و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ است. درواقع ﺗﻤﺪنﻫﺎ در ﻳﻚ ﻓﺮﺻﺖ و زﻣﺎن ﻛﻮﺗﺎه ﺑﻪوﺟﻮد ﻧﻤﻲآﻳﻨﺪ؛ ازسوی دیگر هر تمدن، وام‌دار وابسته به تعلقات و پایه‌های فکری است که برخواسته و در بستر آن رشد و نمو نموده است. هر تمدن برای شکل‌گیری و موفقیت نیازمند مبانی و الزاماتی است که در اثر توجه به آن اصول و مبانی و رعایت آن الزامات، به بالندگی می‌رسد؛ از سوی دیگر برای همراه‌سازی افراد علاوه‌بر توجه به اقناع و تربیت مبتنی‌بر اصول بیان‌شده در عین حال بایستی چشم‌اندازی از آنچه حاصل از تحقق تمدن به‌دست خواهد آمد را ترسیم نمود. در این تحقیق با هدف شناسایی و تصویر مسلوب تمدن اسلامی و چارچوب­های دست‌یابی به آن نسبت به بررسی نظرات و اصول مختلف بیان شده در میان اندیشمندان و آیات و روایات اسلامی، با رویکرد مطالعات کتابخانه­ای جمع‌آوری و با روش تحلیل محتوا و فراتحلیل کیفی در گام اول نسبت به احصا و دسته‌بندی نظریات در سه بخش اصلی (الزامات تحقق تمدن، موانع تحقق تمدن و نتایج تحقق تمدن) در قالب یک نگاه فرآیندگرا (الزمات تحقق، عوامل بازدارنده و نتایج استقرار) پرداخته شده است.