کاربرد تحلیلهای مکانی GIS در مدلسازی و پیشبینی الگوی مصرف آب شهری در تبریز
نویسندگان
1 گروه سنجش از دور، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز
2 گروه سنجش از دور، دانشکده برنامه ریزی و علوم طبیعی، دانشگاه تبریز
3 گروه سنجش از دور، دانشکده برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز
doi
10.22034/jcee.2022.46617.2047چکیده
آب اثر کلیدی در رفاه و سلامت جامعه، نقش تعیینکننده در رشد جوامع و یکی از مهمترین منابع طبیعی است. در سال های اخیر مشکل کمیابی منابع آب در اثر افزایش روزافزون جمعیت در جهان و افزایش رقابت برای دستیابی به منابع آب که منجر به افزایش هزینه استفاده از آب میشود، تشدید شده است. بنابراین، استفاده از این منبع حیاتی مستلزم مدیریت صحیح است. پژوهش حاضر با عنوان پیشبینی و مدل سازی الگوی مصرف آب شهری در شهر تبریز با هدف بررسی و تحلیل الگوی مصرف آب شهری با استفاده سیستم اطلاعات جغرافیایی، GIS (Geographic Information System)، انجام شده است. دادههای این پژوهش از داده های موقعیت مکانی مشترکان و میزان مصرف آب ثبتشده آنها که از اداره آب و فاضلاب شهر تبریز گردآوری شده، انجام شده است. هدف از این پژوهش، پیشبینی و مدل سازی مصرف آب با توجه به مصرف سالیانه آب در سطح شهر تبریز و همچنین برآورد میزان مصرف آب در سطوح مناطق دهگانه تبریز می باشد. نتایج تحقیق نشان داد که روند مصرف آب در سال های 1395، 1396 و 1397 دارای روند افزایشی بوده است. نقشه پیش بینی الگوی مصرف آب در سال 1403 نیز نشان می دهد که بر اساس آن بیشترین میزان مصرف آب به 1960000 متر مکعب خواهد رسید. مقایسه نتایج نقشه پیش بینی آب حاصل از روش CA-Markov (Markov Chain) با نقشه جمعیت، تعداد طبقات ساختمان ها و نوع کاربری نشان داد که در مناطق مسکونی میزان مصرف آب شهری در رتبه بالایی قرار دارد. با در اختیار گذاشتن نتایج حاصله از این پژوهش به مدیران و برنامه ریزان شهری این امکان داده می شود که در مدیریت مصرف آب در سطح شهر و سازمان ها بهتر و دقیق تر تصمیم گیری کنند.