بررسی مشاهدات آزمایشگاهی تأثیر مانع مثلثی شکل در کف مخزن بر ساختار جریان گل‌آلود

نویسندگان

1 استادیار موسسه آموزش عالی اسرار مشهد

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی آب، دانشگاه تربیت مدرس

3 استاد هیدرولیک، پژوهشکده مهندسی آب، دانشگاه تربیت مدرس

4 استاد، دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه صنعتی شریف

doi
10.30482/jhyd.2016.33324
چکیده

با توجه به رسوبگذاری جریان‌های گل آلود در مخازن سدها، شناخت هیدرودینامیک این جریان‌ها می‌تواند نقش بسزایی در شناخت پدیده‌های حاکم داشته باشد. استفاده از موانع نفوذناپذیر بر سر راه این جریان‌ها یک راهکار مؤثر در افزایش عمر مفید سدها خواهد بود. در این تحقیق تأثیر حضور مانع نفوذناپذیر مثلثی بر مکانیزم حرکت جریان‌های گل‌آلود، بصورت آزمایشگاهی بررسی شده است. سرعت بدنه جریان گل آلود در عمق، با استفاده از سرعت‌سنج صوتی اندازه‌گیری شده و پروفیل‌های غلظت جریان از روش ABS و بر اساس داده‌های پراکنش محاسبه شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که وجود مانع سبب کاهش سرعت پیشروی پیشانی جریان گل‌آلود در طول کانال، بطور میانگین تا 35 درصد می‌شود. امواج شکل گرفته در بالادست مانع از نوع A می‌باشد. شکل‌گیری پرش هیدرولیکی بعد از مانع سبب شده است که رژیم جریان ضمن عبور از مانع از حالت فوق‌بحرانی به حالت زیربحرانی تغییر یابد. وجود مانع سبب شکل‌گیری و تغییر در پروفیل‌های سرعت در بالا‌دست مانع می‌شود. به علت وجود مانع یک حوضچه ته‌نشینی رسوب در بالادست مانع شکل گرفته که محل مناسبی برای ته‌نشینی و بدام انداختن رسوبات می‌باشد. راندمان تله‌اندازی ذرات رسوب در پایین‌دست مانع نسبت به مقادیر مشابه در حالت بدون مانع بطور میانگین تا 33 درصد افزایش یافته است.