شاخصهای بهکارگیری ظرفیت میراثفرهنگی برای توسعۀ پایدار اقتصاد محلی
نویسندگان
1 دانشیار، دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران
2 پژوهشگر دورۀ دکتری، دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران
3 استاد، دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران
doi
10.22052/jias.2022.111876چکیده
اقتصاد فرهنگ، میراث را بهعنوان شکلی از سرمایه میبیند که قابلیت ایجاد چرخۀ اقتصادی و تولید درآمد دارد. این رویکرد قالب جدیدی است که موضوع میراثفرهنگی را در جایگاهی مهم از ملاحظات و تفکر سرمایهگذاری قرار میدهد؛ اگرچه در کشور ما این موضوع مورد غفلت واقع شده و پیامد آن بار روزافزون حفاظت از میراث برای دولت و انفعال جامعۀ محلی در برابر آثار تاریخی بوده است. بر این اساس، هدف این مقاله ارائۀ شاخصهایی است که بتواند ظرفیت توسعهای میراثفرهنگی در اقتصاد محلی را نشان دهد. در این راستا با رویکرد تفسیری و تکنیک تحلیل محتوای کیفی، پنج شاخص باززندهسازی شهری، فرصتهای سرمایهگذاری، صنایع خلاق و فرهنگی، گردشگری و ایجاد اشتغال معرفی شدهاند. این شاخصها بر مبنای مطالعۀ متون و اسناد بینالمللی و نظریات مطرح در این حوزه، به مؤلفههای خردتری تقسیم میشوند که راهکارهای تأثیرگذاری میراث برای توسعۀ اقتصادی پایدار را به دست میدهند. شاخصهای معرفیشده در مواجهه با هر اثر میراثی و محدودۀ پیرامونیاش بر مبنای توجه به اصول بنیادین حفاظت، مناسبسازی شده و مورد بازنگری قرار خواهد گرفت. پژوهش حاضر نشان میدهد ادغام حساس میراثفرهنگی در راهبردها و اقدامات توسعهای، راهی مناسب برای استفادۀ متنوع و عاقلانه از میراث است. بر این اساس حفاظت از میراثفرهنگی، دیگر یک اقدام نخبهگرا تلقی نمیشود بلکه بهعنوان یک شریک پیشرو و نیروی محرکۀ توسعه به حساب میآید. بهکارگیری این شاخصها برای سیاستگزاران و ذینفعان میراثفرهنگی مفید خواهد بود.
