فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

استفاده از نهاد نمایندگی در اداره حقوق شرکت‌های تجاری ناگزیر است و این نهاد هزینه­‌هایی را درپی دارد. یکی از هزینه­‌های نمایندگی در مدیریت شرکت‌های تجاری رانت جویی و سواری مجانی است که در سازوکار تعیین حق‌الزحمه و پاداش مدیران ایجاد می­شود. در این خصوص پرسش این است که چگونه حق‌الزحمه و پاداش مدیران تعیین شود که مدیر در راستای بیشینه­‌سازی ثروت شرکت حرکت کند و به رایگان سواری و رانت جوی روی نیاورد.در فرض تعیین مبلغ ثابت به‌عنوان حق‌­الزحمه مدیر، مشکل سواری ­مجانی و در حالت مبلغ نامعین یا مبتنی بر عملکرد مشکل رانت­  جویی ایجاد می­شود. برای حل این مشکلات و در جهت افزایش هزینه­‌های رانت­‌جویی و رایگان­‌سواری باید بخشی از حق‌­الزحمه را به صورت معین و بخشی را بر مبنای عملکرد تعیین کرد. در کنار این اقدام تقویت سیستم نظارتی جهت استفاده از ابزار عزل مدیران و مسؤولیت مدنی و کیفری ضروری است. در حقوق شرکت‌های سهامی ایران به رغم اینکه به همین روش عمل شده است اما به دلیل اینکه پاداش بخشی از حق‌الزحمه نیست و نیز ضعف سیستم نظارتی، عدم تمایز بین عملکرد مدیران و ایجابی نبودن وظایف مدیران مشکلات رایگان سواری و رانت جویی برقرار است.