فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کمّی کردن مقدار تغذیه آب زیرزمینی از پیش‌نیازهای ابتدایی مدیریت منابع آب زیرزمینی می­باشد. در این پژوهش، روش حرکت تجمعی بارش، CRD (Cumulative Rainfall Departure) که بر اصل بیلان آب استوار است، به­ منظور برآورد تغذیه آب زیرزمینی آبخوان اردبیل مورد استفاده قرار گرفته است. در آبخوان اردبیل به­ دلیل وجود مزارع بسیار، به­ جز بارش، آب آبیاری منبع مهم دیگری برای تغذیه آبخوان به ­شمار می‌آید. بنابراین، لزوم پی­ بردن به نقش هرکدام از این عوامل در مدیریت منابع آب زیرزمینی منطقه احساس می‌شود. در این روش با استفاده از رویکرد بهینه‌سازی با کمینه ­کردن میانگین مربعات خطا، RMSE (Root Mean Square Error) بین تراز آب زیرزمینی مشاهده‌ای و شبیه‌سازی‌شده مقادیر تغذیه برآورد می­ گردد. نتایج نشان داد که در دوره‌ آماری ده‌ساله (مهر 1380 تا شهریور 1390) میزان متوسط آب­دهی ویژه برای آبخوان اردبیل 1/0 و کسری از آب بارندگی و آبیاری که موجب تغذیه‌ آبخوان می‌گردد به ­ترتیب برابر 19/16 و 46/17 درصد می‌باشد. به‌طور کلی میزان تغذیه‌ آب زیرزمینی با روش CRD، 172 میلیون مترمکعب در سال به ­دست آمد که حداقل مقدار تغذیه در سال آبی 87-1386 با 158 میلیون مترمکعب و حداکثر آن در سال آبی 82-1381 با 183 میلیون مترمکعب بود. در این پژوهش شاخص‌های کمی به ­صورت ترکیبی برای واسنجی مدل CRD در آبخوان دشت اردبیل استفاده و سپس ارزیابی و اعتبارسنجی شد. به‌طورکلی، سادگی، ارزانی، سهولت استفاده و نیاز اندک به داده‌های غیرقطعی (مانند میزان آبیاری و پمپاژ) از مزایای این مدل است.