فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

‌آینده‌پژوهی، حوزه نوپای علمی است که به‌دلیل عمر کوتاه، خاصیت بین‌رشتگی، وجه کاربردی و ویژگی‌های مطالعه آینده، دچار تکثر روش شده و همین تکثر به سردرگمی آینده‌پژوهان در انتخاب روش مناسب منجر می‌شود. پژوهشگران تلاش‌های زیادی برای نظم‌دهی به روش‌ها و روش‌شناسی این رشته انجام داده‌اند که ازجمله آنها گونه‌شناسی‌های استقرایی روش ‌آینده‌پژوهی بوده است. در این گونه‌شناسی‌ها با مرور صدها پژوهش ‌آینده‌پژوهی و با نگاه پسینی، سعی در ارائه یک دسته‌بندی کاربردی برای روش‌ها شده است. بااین‌حال، تاکنون یک کار تطبیقی به‌منظور ارائه تصویر جامعی از گونه‌شناسی روش‌های ‌آینده‌پژوهی انجام نشده و به‌نظر می‌رسد همگرایی لازم درخصوص گونه‌شناسی و دسته‌بندی روش‌های ‌آینده‌پژوهی وجود ندارد. مسئله این پژوهش، مطالعه تطبیقی و هم‌زمان گونه‌شناسی‌های روش در ‌آینده‌پژوهی است تا بتوان یک نگاه جامع و یکپارچه به تمام گونه‌شناسی‌های صورت‌گرفته ارائه داد. بدین‌منظور گونه‌شناسی‌های مختلف شناسایی شده و ازطریق مطالعه تطبیقی سعی در تجمیع معیارهای آنها در چند معیار کلان شد. درنهایت تمام معیارهای گونه‌شناسی از چهار منظر دسته‌بندی شدند و نشان داده شد که در یک نگاه جامع می‌توان روش‌ها را از چهار منظر: ماهیت روش، فرایند روش، هدف روش و قابلیت روش دسته‌بندی نمود. این پژوهش می‌تواند مقدمه‌ای بر ارائه یک گونه‌شناسی جامع برای روش‌های ‌آینده‌پژوهی باشد.