تحلیل و آینده‌پژوهی جنبش‌های اخوان‌المسلمین بر روابط سیاسی ایران، ترکیه و عربستان سعودی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه علوم سیاسی-مسائل ایران ، واحد کرج ،دانشگاه آزاد اسلامی ، کرج، ایران

2 استادیار، گروه علوم سیاسی ، واحد کرج ،دانشگاه آزاد اسلامی ، کرج، ایران

3 استادیار، گروه علوم سیاسی ، واحد کرج ،دانشگاه آزاد اسلامی ، کرج، ایران

doi
چکیده

جنبش اخوان‌المسلمین ازجمله جنبش‌های اسلامی مردمی است که بر اثر اختلافات راهبردی و در تقابل با استعمار دولت­های اروپایی بر جوامع اسلامی، شکل گرفتند. پیروزی انقلاب اسلامی ایران، تحول سیاسی عظیمی در  راهبرد جنبش اخوان‌المسلمین، از نقطه‌نظر مبارزه با استبداد داخلی و حکومت‌های وابسته به غرب ایجاد نمود. آینده­پژوهی در جنبش اخوان‌المسلمین در روابط عربستان و ترکیه نسبت به سایر جنبش‌ها، بنابر دو دلیل از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. دلیل اول اینکه، جنبش اخوان، جزو مهم‌ترین و نیرومندترین جنبش­ها و حرکت­های اسلامی سیاسی در دوره‌ معاصر است و دوم اینکه دارای نقش کلیدی بین کلیه قیام‌های اخیر در منطقه است. پژوهش حاضر، بر آن است تا با به‌کارگیری روش توصیفی ـ تحلیلی، هم راهبرد شکل‌گیری و فعالیت‌های جنبش اخوان‌المسلمین را تبیین نماید و هم به بیان تاریخچه‌ای از روابط عربستان و ترکیه بپردازد تا بتواند پاسخی بر این سؤال بیابد که راهبرد جنبش‌های اسلامی چیست و این جنبش‌ها چه تأثیری بر روابط سیاسی ترکیه و عربستان سعودی (باتأکیدبر نقش اخوان‌المسلمین ) دارند؟ یافته‌های این پژوهش حاکی از این است که ترکیه مدافع اسلامی معتدل همچون اخوان‌المسلمین بوده و حال‌آنکه عربستان ترویج‌دهنده اسلام افراطی یا همان وهابیت است. درنتیجه، بست‌انگارگانی جنبش‌های اسلامی، روابط سیاسی بین ترکیه و عربستان سعودی را هرچه‌بیشتر به واگرایی می‌کشاند.