فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: گیاهان دارویی از دیرباز به عنوان منابع غنی از ترکیبات زیست‌فعال دارویی کاربرد داشته‌اند. گیاه Tanacetum polycephalum از تیره Asteraceae، یکی از این گیاهان است که در طب سنتی مصارف متعددی دارد. در این پژوهش، ترکیب شیمیایی و خواص زیستی عصاره هیدرواتانولی بخش‌های هوایی این گونه، که از استان همدان جمع آوری شده است، بررسی گردیده است. هدف این مطالعه، ارزیابی پتانسیل کاربردی این عصاره به‌عنوان یک منبع طبیعی آنتی‌اکسیدان و عامل ضدمیکروبی جهت استفاده در صنایع غذایی و دارویی بود. روش­ها: ترکیبات فیتوشیمیایی عصاره با استفاده از دستگاه کروماتوگرافی گازی-طیف‌سنجی جرمی (GC-MS) شناسایی گردید. فعالیت آنتی‌اکسیدانی عصاره توسط آزمون DPPH و فعالیت ضدمیکروبی آن علیه 9 سویه‌ بیماری‌زا شامل باکتری‌های گرم-‌مثبت و گرم‌-منفی و قارچ‌ها از طریق روش‌های میکرورقیق سازی و کشت خطی ارزیابی شدند. یافته­ ها: 28 متابولیت ثانویه از آنالیز GC-MS عصاره هیدرواتانولی شناسایی‌ شدند که در میان آنها، ترکیبات بیس (۲-اتیل‌هگزیل) فتالات و ۴-متوکسی کومارین بالاترین مقدار را داشتند. اثر آنتی‌اکسیدانی قابل قبولی از عصاره با با IC50 معادل µg/mL 07/68 مشاهده شد. همچنین، عصاره توانست در غلظت‌های مختلف مانع از رشد همه سویه‌های بررسی شده شود. عصاره بیشترین اثرات بازدارندگی را بر علیه باکتری های Bacillus cereus و Escherichia coli و قارچ Candida albicans نشان داد. نتیجه­ گیری: این یافته‌ها مشخص ساختند که می توان از عصاره T. polycephalum به عنوان یک نگهدارنده بالقوه مواد غذایی و دارو در درمان بیماری های عفونی و مرتبط با استرس اکسیداتیو بهره جست.