اتنوبوتانی خزه‌ها در ایران

نویسندگان
doi
10.22051/jab.2026.48812.1657
چکیده

مقدمه: خزه‌ها به‌عنوان قدیمی‌ترین گیاهان خشکی‌زی در سراسر قاره‌ها پراکنش دارند و در طب‌‌ سنتی بسیاری از قبایل جهان کاربرد داشته‌اند. آن‌ها بیشترین اهمیت تجاری و اقتصادی را دارا هستند. شاخه‌ای از بریولوژی با عنوان اتنوبریولوژی ارتباط اتنوبوتانی خزه‌ها را با علوم اتنومدیسین، اتنوفارماکولوژی و طب ‌سنتی بررسی می‌کند و فهرستی از بیماری‌های قابل درمان توسط این گیاهان را ارائه می‌دهد. روش ­ها: این مطالعه بر پایه مرور نظام‌مند منابع معتبر و جستجوی متون الکترونیکی شامل گزارش‌ها و مقالات مرتبط انجام شد. یافته­ ها: در بریوفلور ایران 50 گونه با ویژگی‌های پزشکی، دارویی، اتنوبریولوژی و اتنوبوتانی شناسایی شدند. نتیجه­ گیری: از میان کاربردهای متنوع خزه‌ها، بیشترین استفاده به داروهای گیاهی مراقبت از پوست و مو اختصاص دارد و کاربرد ضد تب در رتبه دوم قرار می‌گیرد. گونه‌های مورد استفاده برای درمان اختلالات دستگاه تنفسی و گوارشی نیز از جایگاه قابل‌توجهی برخوردارند. به‌ویژه خزه‌ها می‌توانند منبع ارزشمندی از ترکیبات زیست‌فعال گیاهی در مطالعات فیتوشیمیایی و بیوشیمیایی آینده باشند.