بررسی ارتباط گروههای بومشناختی و عوامل محیطی در طول گرادیان ارتفاعی منطقه دلفارد، استان کرمان
نویسندگان
1
2
3
4 دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
doi
10.22051/jab.2025.51081.1682چکیده
مقدمه: گرادیانهای ارتفاعی انواعی از اقلیمها و خاکهای مختلف را در یک محدوده مشخص در برمیگیرد. در طول این گرادیانها، زونهای رویشی با ترکیب گونهای منحصر بهفرد در قالب گروههای بومشناختی قابلتفکیک هستند. تنوع زیستی در هر زون توسط ویژگیهای منحصر به فرد رویشگاه و ترکیب گونهای آن شکل میگیرد. هدف از این تحقیق طبقهبندی گروههای بومشناختی در طول گرادیان ارتفاعی منطقه دلفارد و بررسی ارتباط آنها با عوامل محیطی و شاخصهای تنوعزیستی بود.روشها: سه زون ارتفاعی در منطقه شناسایی شد و دادههای پوششگیاهی از 40 پلات در هر زون جمعآوری شد. نمونههای خاک در هر زون برای تعیین مهمترین خصوصیات فیزیکو شیمیایی برداشت شد. گروههای بومشناختی با استفاده از TWINSPAN شناسایی شدند و ارتباط آنها با متغیرهای محیطی با استفاده از CCA مورد بررسی قرار گرفت. تنوع زیستی در زونهای ارتفاعی با استفاده از نرمافزار PAST بررسی و مقایسه شد.یافتهها: طبقهبندی پوششگیاهی منجر به شناسایی 13 گروه بومشناختی شد. یافتهها نشان داد که ارتفاع، فسفر و ماسه بیشترین تاثیر را بر این گروهها داشتند. زون 2 بالاترین شاخصهای غنا و تنوع سیمپسون و زون 3 بیشترین شاخص تنوع شانون را داشت.نتیجهگیری: این مطالعه توزیع گروههای گیاهی را در امتداد مهمترین گرادیان بومشناختی منطقه نشان داد. در طول گرادیان ارتفاعی، بارش و رطوبت خاک افزایش، در حالی که دما کاهش یافت. ارتفاع، فسفر و ماسه بهعنوان عوامل کلیدی محیطی تعیین شدند که قویترین همبستگی را با محورهای CCA نشان میدهند. گروههای بومشناختی با ترکیب گونهای و نیازهای محیطی مختلف از نظر تنوعزیستی تفاوتهای معنیداری را نشان دادند.