تشخیص سریع و کم‌هزینه ویروس موزاییک توتون با ایمنی‌سنجی به روش جریان جانبی مبتنی بر نانوذرات طلا

doi
10.22051/jab.2026.51065.1681
چکیده

مقدمه: ویروس موزاییک توتون (Tobacco Mosaic Virus, TMV) یک بیمارگر شناخته شده گیاهی است که می‌تواند باعث خسارت اقتصادی در محصولات زراعی مانند گوجه‌فرنگی و توتون شود. تشخیص سریع و دقیق این ویروس برای مدیریت مؤثر بیماری ضروری است. روش های سنتی مانند ELISA و PCR بسیار حساس هستند اما نیاز به تجهیزات تخصصی و زمان پردازش طولانی دارند که کاربرد آن‌ها را در شرایط میدانی محدود می‌کند. روش‌ها: در این مطالعه، یک روش ایمنی‌سنجی جریان جانبی (Lateral Flow Immunoassay, LFIA) مبتنی بر نانوذرات طلا برای تشخیص سریع این ویروس طراحی و بهینه‌سازی شد. به ‌منظور بهبود حساسیت و پایداری آزمون، pH مناسب (5/8) برای اتصال آنتی‌بادی به نانوذرات طلا تعیین شد. همچنین طیف‌سنجی UV-Vis اتصال آنتی‌بادی به نانوذرات طلا را تأیید کرد و آزمون لکه‌گذاری نقطه‌ای اتصال آنتی‌ژن را نشان داد. عملکرد LFIA با استفاده از نمونه‌های گیاهی تأیید شده از طریق ELISA ارزیابی شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که با استفاده از این روش، در مدت زمان 10 دقیقه با کارایی بالا، نمونه‌های سالم و آلوده به‌طور مؤثر از یکدیگر تفکیک می‌شوند. نتیجه گیری: پلتفرم LFIA ابزاری سریع، کم‌هزینه و کارآمد برای تشخیص TMV در شرایط مزرعه‌ است ومی‌تواند به بهبود مدیریت بیماری‌های گیاهی کمک کند. پیشرفت‌های آینده می‌تواند بر قابلیت‌های چندگانه (مالتی‌پلکس) برای شناسایی هم‌زمان چندین بیمارگرگیاهی متمرکز شود.