نقش سه وزیر( معین الدین پروانه، صلاح الدین ایوبی، شمس الدین اصفهانی ) درمنشآت سلاطین

نویسندگان

1 گروه زبان وادبیات فارسی،دانشکده علوم انسانی،دانشگاه آزاد اسلامی،شهرکرد،ایران

2 گروه زبان و ادبیات فارسی،دانشکده علوم انسانی، دانشگاه ازاد اسلامی ، شهرکرد،ایران

doi
10.48308/hlit.2021.101407
چکیده

نقش سه وزیر(شمس‌الدین ‌اصفهانی، معین‌الدین پروانه و صلاح‌الدین ایوبی) در منشآت سلاطینچکیدهمنشآت سلاطین، اثری از کاتبی نامعلوم در سدۀ ششم و هفتم است که در موضوع اصول مکاتبات دولتی و دیوانی (ازجمله: تهنیت، تعزیت، رواتب، مراتب، دستورهای حکومتی، قواعد املا، شیوه‌های اغراق‌گویی و...) تألیف شده است. این مقاله به شیوۀ توصیفی‌تحلیلی، نامه‌های سه وزیر (شمس‌الدین ‌اصفهانی، معین‌الدین پروانه و صلاح‌الدین ایوبی) را بررسی کرده و از خلال آن ویژگی‌های ،اجتماعی و تاریخی و فرهنگی آن روزگار را کاویده است. درزمینۀ منشآت سلاطین، تا به ‌حال پژوهش روشمند و آکادمیکی صورت نگرفته است نتایج تحقیق نشان می‌دهد اندیشه‌های ایرانشهری در منشآت سلاطین به شکلی پررنگ و برجسته نمود یافته است. نویسندگان در لابه‌لای این نامه‌ها، مخاطبانشان را به راستی، داد و خرد فراخوانده‌اند و درحقیقت آیین‌نامۀ مستقل و مستندی تدوین کرده‌اند که مانع از انحراف و زوال زودرس حکومت شده است. کلیدواژه: منشآت سلاطین، مکاتبات دیوانی، اندیشۀ ایران‌شهری، سبک‌شناسی