شبیه سازی سایهاندازی در محلات شهری با استفاده از GIS (نمونه موردی: محله ادب سنندج)
نویسندگان
1 گروه نقشهبرداری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز
2 گروه معماری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز
doi
10.22034/jcee.2021.45087.2020چکیده
در سالهای اخیر به دلایل مختلف از جمله محدود بودن منابع سوخت فسیلی و اثرات نامطلوب آنها بر محیطزیست، بهرهگیری از انرژیهای پاک همچون انرژی خورشیدی مورد توجّه قرار گرفته؛ از طرفی، با افزایش جمعیت و توسعه شهرنشینی، بلندمرتبهسازی بهعنوان یکی از راهکارهای مناسب جهت توسعه شهرها مطرح گردیده است. لکن با افزایش ارتفاع ساختمانها، ممکن است بهرهگیری از انرژی خورشیدی به دلیل ایجاد سایه، محدود گردد. درحالی که این انرژی، به خصوص در فصول سرد و مناطق سردسیر، میتواند نقش مهمی در بهبود دمای ساختمان و همچنین ذوب طبیعی برف داشته باشد. هدف از این پژوهش، شبیهسازی سهبعدی سایهها در یک محله شهری با تراکم ساختمانی بالا میباشد. برای این منظور، از دادههای توپوگرافی منطقه و همچنین اطلاعات مربوط به ساختمانهای یکی از محلات شهر سنندج استفاده شد و در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی، سایههای ساختمانها شبیهسازی گردیدند. نتایج تحقیق نشان داد که در منطقه موردمطالعه، به دلیل موقعیت جغرافیایی و وضعیت توپوگرافی منطقه و تراکم و ارتفاع ساختمانها، واحدهای مسکونی اغلب از نور مستقیم خورشید محروم هستند؛ بهطوریکه در روز ابتدای زمستان، در یک ساعت به خصوص، 75 درصد از پلاکها و در روز ابتدای تابستان، در همان ساعت، 56 درصد پلاکها به طور کامل در سایه قرار میگیرند. در حالت کلی میتوان گفت که با توجّه به موقعیت و ارتفاع ساختمانها، قابلیت نورگیری در این محله مناسب نیست. نتایج مذکور، علاوه بر ارائه اطلاعات دقیق و کمّی به ساکنین در خصوص نورگیری، میتواند تأکیدی بر نیاز به تأمین سوخت بیشتر در فصول سرد باشد.