بررسی امکان استفاده از شبدر ایرانی بعنوان گیاه پوششی همراه در کلزا برای کنترل علف های هرز

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

2 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

doi
10.22059/jci.2019.278305.2198
چکیده

به‌منظور بررسی اثر شبدر ایرانی (Trifolium resupinatum L.) به‌عنوان گیاه پوششی در کنترل علفهای‌هرز کلزای پاییزه، آزمایشی بصورت مزرعه‌ای در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با چهار تکرار در سال زراعی 1397-1396 در کیلومتر 35 نهاوند اجرا شد. شش تیمار شامل کاشت کلزای خالص (با و بدون علف هرز) و کلزا همراه با 25، 50، 75 و 100 درصد میزان کشت مطلوب شبدر (50 کیلوگرم در هکتار) به صورت افزایشی بودند. نتایج نشان داد که کاربرد گیاه پوششی اثر معنی داری در کاهش تراکم و وزن خشک علف‌های‌هرز در مقایسه با شاهد (تداخل تمام فصل با علف‌های هرز) دارد. به‌طوریکه تیمارهای کلزا+25، 50، 75 و 100 درصد تراکم مطلوب شبدر ایرانی توانست تراکم علف‌های‌هرز را به ترتیب 63، 66، 80، 91 درصد کاهش دهد. تیمارهای یاد شده به ترتیب سبب 35، 51، 58، 75 درصد کاهش وزن خشک علف های‌هرز شدند. عملکرد دانه در تیمارهای کلزا به همراه شبدر پایین تر از تیمار کلزای خالص بدون علف‌هرز بود اما در تیمارهای کلزا+75 و 100 درصد شبدر بالاتر از تیمار کلزای آلوده به علف‌هرز بود به‌طوریکه نسبت برابری زمین در این تیمارها به ترتیب 92/0 و 09/1 بودند. همچنین محتوی روغن در تمام تیمارهای کلزا به همراه شبدر با تیمار کلزای خالص بدون علف‌هرز برابر و بالاتر از تیمار کلزای آلوده به علف‌هرز بود. در نتیجه استفاده از شبدر ایرانی بهمراه کلزا می‌تواند به‌عنوان یک استراتژی کارا در مدیریت غیرشیمیایی علف‌های‌هرز مورد توجه قرارگیرد که ممکن است منجر به خدمات اکوسیستمی نظیر تثبیت نیتروژن و افزایش ماده آلی خاک نیز شود.