فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: مطالعه به‌منظور شناسایی اولیه تعدادی از ژنوتیپ‌های گردوی برتر استان کرمان انجام گردید. روش‌ها: از بین ژنوتیپ‌های گردوی مناطق بافت و رابُر استان کرمان واقع در ارتفاع از سطح دریای بین 2163 تا 2867 متر، 43 ژنوتیپ توسط 27 صفت مورفولوژیکی و به‌مدت سه سال (1399 تا 1402) بررسی گردیدند. نتایج حاصله براساس آماره‌های توصیفی و چند متغیره مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته‌ها: براساس نتایج این پژوهش، تنوع ژنتیکی بین ژنوتیپ‌ها از الگوی پراکنش جغرافیائی تبعیت نمی‌کرد. قدرت رویشی در ژنوتیپ‌های ‌18، 19 و 22 خیلی قوی بود. میزان جدا شدن مغز در 34 درصد ژنوتیپ‌ها راحت و خیلی راحت بود. میزان محصول در 7 ژنوتیپ خیلی زیاد گزارش گردید. در حدود 16 درصد از ژنوتیپ‌های بررسی‌شده نسبت به سرمای دیررس بهاره حساس بودند و بقیه حساسیت متوسط یا کمی نشان دادند. هیچ علایمی مبنی بر وجود بیماری آنتراکنوز بین ژنوتیپ‌ها گزارش نگردید. بیشترین ضریب تغییرات (CV) به صفت "زمان ریزش گرده گل‌های نر" (32/77%) تعلق داشت. تجزیه به مؤلفه‌های اصلی (PCA) نشان داد که 10 مؤلفه اول مرتبط با صفات کیفی توصیف‌کننده 75 درصد کل تغییرات بودند. براساس دندروگرام، از نقطه نظر صفات کیفی، 4 گروه مجزا ایجاد گردید. نتیجه‌گیری کلی: از آنجائی که صفات مطلوب اصلاحی در گردو که شامل دیربرگ-دهی، زود باردهی و نوع باردهی جانبی می‌باشد، می‌توان گفت که ژنوتیپ‌های 1، 2، 10 و 39 با تمامی این صفات همبستگی مثبتی نشان دادند. نتایج این پژوهش می‌تواند در انتخاب ژنوتیپ‌های مناسب و به‌کارگیری آن‌ها در برنامه‌های به‌نژادی در آینده مورد استفاده قرار گیرد.