نگاشت نهادی مطلوب در حوزۀ تکافل اجتماعی

نویسندگان

1 استادیار، اقتصاد، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران

2 دانشیار، اقتصاد، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران

doi
10.30471/iee.2023.9359.2327
چکیده

نبود نهادنگاشتی مطلوب در حوزۀ خیرخواهی کشور آسیب‎های فراوانی را به این حوزه وارد کرده است. عملکرد حوزۀ تکافل اجتماعی کشور درحال‌حاضر به‎صورت یکپارچه و همه‎جانبه نبوده و بیشتر نگاه بخشی و جزیره‎ای به آن شده است. نبود ترسیمی جامع از تمامی ابعاد این موضوع مهم و شناسایی نهادها و عناصر مهم و مؤثر دخیل در بسیاری از تحقیقات انجام شده و در مقام عمل مغفول مانده است؛ ازاین‎رو در این تحقیق، برای پرسش‎های اساسی در حوزۀ تکافل اجتماعی پاسخ‎های مناسبی یافت شده است. پاسخ به پرسش‎هایی مانند طراحی این نهادنگاشت بر چه مبانی استوار است، وضعیت موجود حوزۀ تکافل اجتماعی در ایران چگونه است، چه کنشگرانی می‎توانند مستقیم یا غیرمستقیم در عملکرد صحیح این نگاشت نهادی نقش‎آفرینی کنند، مختصات ساختاری و عملکردی این نگاشت نهادی چگونه خواهد بود و این نگاشت نهادی چه برونداد و اهدافی را دنبال می‎کند. برای پاسخ به این پرسش‎ها و پرسش‎هایی از این قبیل، توصیه‎های سیاستی از روش تحلیلی−توصیفی کشف و از طریق پرسمان خبرگانی میزان روایی و پایایی (میزان مطابقت و ضرورت) هریک از توصیه‎ها اندازه‎گیری شده است. سپس با تأکید بر توصیه‎های تأییدشده از طرف خبرگان و با اتخاذ نگرشی جامع، نهادنگاشتی هشت‎لایه، متشکل از نهادهای سیاست‎گذار، تنظیم‎گر، ناظر، فرهنگ‎ساز، آموزش، تسهیل‎گر، خدمت‎رسان و کنشگران انفرادی ترسیم شده است تا مسیر بهبود و ارتقابخش خیریۀ کشور هموارتر شود.