مطالعه پاسخ‌های مورفوفیزیولوژیک و بیوشیمیایی گیاه گوجه فرنگی تیمار شده با سوربات پتاسیم تحت تنش Alternaria solani

نویسندگان

1

2

3

4

5 دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

doi
10.22051/jab.2024.46284.1610
چکیده

مقدمه: بیماری لکه موجی از بیماری‌های مهم گوجه‌فرنگی بوده و کاربرد قارچ‌کش‌ها رایج‌ترین روش مدیریت آن می‌باشد. به‌‌دلیل مضرات زیست‌محیطی قارچ‌کش‌ها، استفاده از ترکیبات جایگزین کم‌خطر و القاگر‌های دفاعی مورد‌توجه قرار گرفته است. القاگر‌های دفاعی، موجب تغییرات فیزیولوژیک تخصصی در گیاه شده و سیستم‌های دفاعی میزبان را در برابر تنش تقویت می‌کنند. در این مطالعه، تأثیر القاگر سوربات‌پتاسیم (KS) روی پاسخ‌های فیزیولوژیک، بیوشیمیایی و دفاعی گوجه‌فرنگی تحت تنش قارچ بیماری‌زا Alternaria solani ارزیابی شد. روش‌ها: این تحقیق به صورت اسپلیت‌پلات -فاکتوریل با سه فاکتور، حضور یا عدم حضور قارچ بیماری‌زا، استفاده از KS یا آب مقطر (شاهد) برای محلول‌پاشی و سه دوره‌‌زمانی برای نمونه‌برداری (24، 72 و 168 ساعت پس از تلقیح) اجرا گردید. نتایج و بحث: نتایج نشان داد که وزن تر و خشک در گیاهان تلقیح‌شده، از گیاهان شاهد کمتر بود. بیماری‌زا سبب آسیب به غشای سلولی گیاه و رنگیزه‌های فتوسنتزی شد و مقدار MDA و Chl-a در گیاهان تلقیح‌شده نسبت به گیاهان تلقیح‌نشده به‌طور معنی‌داری کاهش یافت. میزان فعالیت آنزیم‌های POD و CAT در گیاهان تیمار‌شده با KS نسبت به شاهد به‌طور معنی‌داری افزایش نشان داد. میزان فعالیت کیتیناز در گیاهان تیمار‌شده با KS، در 168 ساعت پس از تلقیح افزایش بسیار معنی‌داری نشان داد که می‌تواند نشانه‌ای از تحریک سیستم ایمنی باشد. نتایج نشان داد که القاگر KS توانست روی وزن و رشد گیاهان مؤثر باشد و با افزایش فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی، اثرات منفی تنش زیستی در گیاهان را بهبود بخشد.