بررسی نحوه انتشار مواد آلی فرار از جایگاههای عرضه سوخت در سطح شهر تبریز
نویسندگان
1 گروه مهندسی شیمی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه مراغه
2 دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه صنعتی سهند، تبریز
3 دانشکده مهندسی شیمی، مرکز تحقیقات بهرهوری و توسعه پایدار، دانشگاه صنعتی سهند، تبریز
doi
10.22034/jcee.2021.39010.1930چکیده
از مهم ترین آلاینده های هوا می توان به ترکیبات آلی فرار اشاره کرد که یکی از منابع انتشار این آلاینده ها جایگاه های عرضه سوخت در سطح شهر می باشند. در این مطالعه، میزان آلاینده های آلی فرار در 16 جایگاه سطح شهر تبریز مورد بررسی اولیه قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل دقیقتر 4 جایگاه به عنوان نماینده تمامی جایگاه ها انتخاب شد و ارزیابی های بیشتر نیز در این جایگاه ها صورت پذیرفت. اندازه گیری ها در مدت 8 ماه انجام شده، همچنین بازه زمانی روز به 4 دوره تقسیم گردید. نتایج حاصل نشان داد که غلظت ترکیبات آلی فرار در داخل جایگاه های عرضه بنزین معمولاً از حد استاندارد بیشتر بوده و میزان غلظت در نزدیک باک خودرو و در منطقه تنفس افراد در حال انجام عملیات سوختگیری، بسیار بالاتر از حد استاندارد می باشد. این میزان در جایگاه های آذربایجان، تعاونی 106، تعاونی 45 و مجید به ترتیب برابر ppm 5/10، 2/9، 1/15 و 7/27 به دست آمد. همچنین بیشترین فاصله تأثیرگذاری انتشارات ناشی از جایگاه ها تا حداکثر 50 متری از جایگاه ها مشاهده گردید. مهمترین عوامل مؤثر در میزان انتشار آلاینده ها، میزان فروش هر جایگاه، همچنین وضعیت ساختمانی (بسته بودن فضای محیط)، تشخیص داده شد. بالاترین غلظت ترکیبات آلی فرار در زمان تخلیه تانکر انتقال سوخت در مخازن ذخیره جایگاه مشاهده گردید. برای بررسی توافق داده های تجربی با داده های آماری از روش طراحی آزمایش (نرم افزار Design Expert) استفاده گردید. غلظت ترکیبات BTEX نسبت به غلظت کل ترکیبات آلی فرار و همچنین غلظت ماده سمی بنزن نسبت به غلظت کل ترکیبات آلی فرار به ترتیب 9/71 و 24 درصد به دست آمد.
