فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمهویروس موزائیک خیار با عامل (CMV)Cucumber mosaic virus  از بیماری‏های مهم خیار و بسیاری از محصولات دیگر به­شمار می‏رود که در سراسر جهان از­جمله ایران سالانه میزان زیادی خسارت وارد می‎کند. در سال­های اخیر کاربرد القاء­کننده­های دفاعی بسیار مورد توجه قرار گرفته است. لذا در پژوهش حاضر به­منظور بررسی نقش سدیم­نیترو­پروساید (SNP) به­عنوان یک محرک زیستی ترکیبات دفاعی، کدو به­عنوان یک رقم حساس به ویروس موزائیک خیار انتخاب شد.مواد و روش­هاگیاهان در مرحله دو­برگی کامل به­وسیله CMV با غلظت 50 میکرو­گرم بر میلی­لیتر مایه­زنی و سپس 48 ساعت بعد گیاهان آلوده به CMV با SNP در سه غلظت 100، 200 و 300 میکرو­گرم در میلی­لیتر اسپری شدند. در­نهایت میزان بیان ژن پروتئین پوششی و رپلیکاز ویروس، الگوی تظاهر ژن­های دفاعی PAL، GPX1، LOX1، Pr1 و Pr3 و برخی ویژگی­های فیزیولوژیکی کدو در سه تکرار از هفته­ی اول تا سوم مورد ارزیابی قرار گرفت.نتایج و بحث نتایج نشان داد که در گیاهان تیمار­شده با SNP روند تظاهر و بیان برخی از ژن­های دفاعی مورد بررسی پس از تیمار CMV افزایش یافت، به­طوریکه گیاهان آلوده به ویروس و سپس تیمار­شده با SNP به­صورت وابسته­به غلظت اغلب تا هفته­ی سوم نسبت­به گیاهان شاهد (تلقیح­شده فقط با CMV) افزایش بیان نشان دادند و به حداکثر بیان خود رسیدند. علاوه­بر­این برخی ویژگی­های فیزیولوژیکی مورد مطالعه در کدو­ی آلوده به ویروس و تیمار­شده با SNP نیز بهبود یافتند. لذا می­توان کاربرد SNP را به­خصوص در میزان القاء مقاومت سیستمیک در کدو علیه CMV موثر دانست.