مطالعه تحمل ژرم‌پلاسم برخی جمعیت‌های یونجه (Medicago sativa L.) نسبت به حمله سرخرطومی برگ (Hypera postica Gyll.)

نویسندگان

1 دانشگاه صنعتی قوچان

2 دانشگاه کاشان

3

doi
10.22051/jab.2023.43019.1549
چکیده

مقدمه و هدف: یونجه زراعی به طلای سبز معروف است یکی از مناسب‌ترین گیاهان علوفه‌ای شناخته شده در جهان است. آفت سرخرطومی برگ یونجه از جمله تنش‌های محدود کننده در تولید یونجه به حساب می‌آید. استفاده از ارقام متحمل روشی مطمئن و سودمند برای کنترل آفت سرخرطومی برگ در یونجه می‌باشد. مواد و روش‌ها: به منظور گروه‌بندی تحمل به آفت در یونجه‌های زراعی، صفات 30 ژنوتیپ یونجه موجود در ژرم‌پلاسم در مزرعه آموزشی دانشگاه بوعلی‌سینا مورد ارزیابی قرار گرفتند. یافته‌ها: اثر ارقام و سطوح حمله آفات در ارتباط با صفات تعداد لارو، عملکرد علوفه ‌تر، عملکرد علوفه-خشک، ارتفاع زمان برداشت در سطح احتمال 1%(P≤%1) و صفت میزان خسارت در سطح احتمال 5% (P≤%5) اختلاف معنی‌دار نشان دادند. صفت تعداد لارو با میزان خسارت در سطح 5% (P≤%5) همبستگی مثبت و معنی‌دار داشت. در رگرسیون گام به گام، عملکرد علوفه خشک به عنوان متغیر تابع و سایر صفات به عنوان متغیر مستقل در نظر گرفته شدند. نتیجه‌نشان داد که عملکرد علوفه تر، درصد ماده خشک، درصد خسارت و میزان کلروفیل با ضریب تبیین تجمعی 26/90 بیش‌ترین تغییرات درصد خسارت را توجیه نمود. نتیجه‌گیری: با توجه به متغیر عملکرد علوفه خشک و مقایسات میانگین سایر صفات، ارقام یزدی35 و مائوپا102 با داشتن به ترتیب کم‌ترین تعداد لارو و کم‌ترین درصد خسارت و همچنین بالاترین ارتفاع زمان خسارت، متحمل‌ترین ارقام شناسایی شدند و ارقام تک بوته 92 و محلی میاندوآب با داشتن بالاترین تعداد لارو، درصد خسارت و همچنین کم‌ترین ارتفاع زمان خسارت به عنوان حساس‌ترین ارقام نسبت به حمله سرخرطومی شناخته شدند.