تخمین میزان نیتروژن در گیاه سویا با استفاده از سنجش از دور

نویسندگان

1 استادیار گروه سنجش از دور و GIS، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران

2 کارشناس ارشد فیزیولوژی گیاهی، دانشگاه شهید بهشتی

3 دانشیار گروه علوم زیستی، دانشگاه شهید بهشتی

4 کارشناس ارشد سنجش از دور و GIS، دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.22059/jphgr.2013.35153
چکیده

غلظت شیمیایی مواد در برگ گیاهان، مهم‎ترین عامل آشکار کنندۀ شرایط زیست‎شناختی آنها است. از بین عناصر شیمیایی برگی مختلف، نیتروژن یکی از عناصر مهم و اصلی در فتوسنتز و وضعیت تغذیه‎ای گیاه است. به‎طور سنتی، مقدار نیتروژن برگ در آزمایشگاه با استفاده از روش‎های شیمیایی تعیین می­شود. مطالعات نشان داده که فناوری سنجش از دور، روش نوینی را برای جایگزینی روش‎های شیمیایی پیچیده، زمان‎بَر و هزینه‎بَر در برآورد نیتروژنِ گیاهانِ مناطق جغرافیایی گسترده پیشنهاد می­کند. هدف این پژوهش، برآورد مقدار نیتروژن تاج پوشش گیاه سویا در منطقۀ جغرافیایی گسترده و با استفاده از روش‎های سنجش از دور است. در این مطالعه از تصویر سنجندۀ TM ماهوارۀ LANDSAT استفاده شده است که این تصاویر همزمان با تاریخ عملیات میدانی دریافت شد. عملیات میدانی در روزهای پانزدهم تا نوزدهم مرداد ماه سال 1389 در ناحیۀ شمال ایران ـ گرگان انجام گرفت. پنجاه پلات 30×30 مترمربعی به‎صورت تصادفی انتخاب شد و در هریک، چهار تا هفت زیرپلات یک متر مربعی با توجه به همگنی محصول برگزیده شد. از هر زیرپلات سی برگ از قسمت‎های مختلف تاج پوشش بریده و پس از انتقال به آزمایشگاه با استفاده از روش پرسولفات، غلظت نیتروژن گیاه اندازه‎گیری شد. در هر زیرپلات درصد پوشش گیاه نیز اندازه‎گیری شد. درصد پوشش حاصل در میزان نیتروژن اندازه‎گیری شده در سطح برگ ضرب و در نتیجه مقدار نیتروژن تاج پوشش (CNC) گیاه به‎دست آمد. رگرسیون مقدار نیتروژن تاج پوشش در مقابل شاخص گیاهی اختلاف نرمال شده (NDVI)، شاخص سبزینگی (GI)، شاخص گیاهی تعدیل شده با خاک (SAVI2) و شاخص (GRI) ترسیم شد و با استفاده از روش اعتبارسنجی مورد ارزیابی قرارگرفت. نتایج نشان داد که شاخص GI رابطۀ نزدیکی با CNC دارد (022/1 =  و 6488/0 = ) و از آن می­توان در تخمین مقادیر نیتروژن در گیاهان استفاده کرد.