شناخت پهنه¬های همدید فشار مؤثر بر اقلیم ایران در نیمۀ سرد سال
نویسندگان
1 استادیار گروه اقلیم شناسی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان
2 کارشناس ارشد جغرافیا طبیعی، دانشگاه کردستان
doi
10.22059/jphgr.2013.35155چکیده
فشار هوا که یک متغیر جوی است، در قالب میانگین، بیشینه و کمینه فشار تراز دریا و تراز ایستگاه بررسی میشود. فشار تراز دریا، اغلب اولین گامی است که در مطالعات همدید رویدادهای هواشناسی تحلیل میشود. در این پژوهش الگوهای همدید فشار تراز دریا در نیمۀ سرد سال در بخشی از نیمکرۀ شمالی (مختصات جغرافیایی صفر تا 80 درجه طول شرقی و صفر تا 60 درجه عرض شمالی) بررسی شد. برای این امر از دادههای شش ساعتۀ فشار تراز دریا، در فصلهای پاییز و زمستان، طی 63 سال (سالهای2010-1948) استفاده شده است. این دادهها بهصورت شبکهبندی منظمی با ابعاد 5/2 در 5/2 درجه جغرافیایی بودند. بنابراین دو پایگاه داده جداگانه برای فصل پاییز و زمستان ایجاد شد. روی دادههای مربوط به هر فصل تحلیل خوشهای با فواصل اقلیدوسی بهروش ادغام وارد انجام گرفت. نتایج نشان داد که در هر فصل، هفت پهنۀ اصلی فشار تراز دریا وجود دارد. پهنههای اصلی فشار در فصل پاییز شامل: کمفشار دریای سرخ، کمفشار عمان، پُرفشار قزاقستان، پُرفشار اروپا، پُرفشار غرب روسیه(شمال دریای خزر)، کمفشار اسکاندیناوی و پُرفشار سیبری و همچنین فصل زمستان نیز شامل: کمفشار دریای سرخ، پُرفشار شمال آفریقا، پُرفشار شمالغرب ایران، پُرفشار اروپا، پُرفشار قزاقستان، پُرفشار غرب روسیه(شمال دریای خزر) و کمفشار اسکاندیناوی بودند.