اثر مصرف لتروزول بر شاخص‌های تولیدمثلی خروس‌های مسن در گله مرغ مادر گوشتی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان

2 استادیار، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان

3 دانش‌آموخته مقطع دکتری، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان

4 دانشیار، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان

5 استادیار، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان

doi
10.22124/ar.2022.18301.1583
چکیده

در این مطالعه، آثار مهارکننده آروماتاز داروی لتروزول بر شاخص‌های تولیدمثلی خروس‌های گله مرغ مادر گوشتی در آخر دوره تولید به­صورت کوتاه مدت (سه هفته) و متناوب (سه روز مصرف و دو روز قطع دارو) مورد ارزیابی قرار گرفت. تعداد 18 قطعه خروس 55 هفته (با میانگین وزنی 5200 گرم) به­صورت تصادفی به سه گروه آزمایشی دریافت‌کننده لتروزول T0، T1 و  T2(به ترتیب 0، 015/0 و 03/0 میلی‌گرم به ازای هرکیلوگرم وزن بدن) تقسیم شدند. نتایج نشان داد که شاخص گنادی، جنبایی و جنبایی پیش‌رونده، زنده‌مانی، فعالیت غشای پلاسمایی اسپرم، غلظت منی و نرخ باروری در گروه‌های لتروزول نسبت به شاهد به­طور معنی‌داری افزایش یافت (001/0>(P. میزان پراکسیداسیون لیپیدی و درصد اسپرم‌های نابهنجار در گروه‌های T1 و T2 کاهش‌ معنی‌داری نسبت به شاهد نشان دادند. ضخامت اپیتلیوم و قطر لوله‌های اسپرم‌ساز و تعداد سلول‌های اسپرم داخل بیضه و اپیدیدیم در گروه‌های T1 و T2 بهبود یافت. غلظت تستوسترون پلاسما در گروه T2 بالاتر و غلظت بیضه‌ای در هر دو گروه لتروزولی تفاوت معنی­داری نسبت به گروه شاهد داشتند، و غلظت هورمون FSH در گروه‌های T1 و T2 نسبت به T0 افزایش یافت (05/0>(P. غلظت استروژن پلاسما، بر عکس تستوسترون، در گروه T2 کمتر از بقیه گروه­ها بود و غلظت بیضه‌ای در هر دو گروه T1 و T2 کمتر از گروه شاهد اندازه­گیری شد. نسبت استروژن به تستوسترون در گروه T2 به­طور معنی­داری کمتر بود. روند افزایشی برای سطح ژن PVRL3 بافت بیضه (مرتبط با اسپرم‌ریزی) و روند کاهشی برای سطوح ژن‌های Foxj1 (مرتبط با مژه­زایی) و  LPR2 (مرتبط با اندوسیتوز) بافت اپیدیدیم در گروه­های T1 و T2 مشاهده شد. بر اساس نتایج این پژوهش، استفاده از داروی لتروزول سبب بهبود شاخص‌های تولیدمثلی خروس‌های گله مرغ مادر گوشتی شد.