جبران خدمات عوامل تولید در شرایط عدماطمینان: اجرت ثابت درمقابل مشارکت در سودوزیان
نویسندگان
1 دکترای تخصصی، استاد، گروه اقتصاد، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
10.30471/iee.2023.9553.2353چکیده
یکی از یافتههای اسلاملوئیان (1394) این است که لازم نیست سود فقط متعلق به یک عامل تولید باشد؛ بلکه دیگر نهادهها نیز میتوانند در سود شریک شود. افزونبراین، این اصل که پذیرش خطرات ناشی از نااطمینانی توسط یک عامل تولید، میتواند منشأ استحقاق سود برای آن باشد، تعارضی با نگرش اسلامی ندارد. این تحقیق با استفاده از یک الگوی ساده، مقاله اسلاملوئیان (1394) را گسترش داده و به مقایسه نظام توزیعی مبتنی بر پرداخت اجرت قطعی به عوامل تولید با نظام مبتنی بر مشارکت در سودوزیان در شرایط عدم اطمینان میپردازد. همچنین، چارچوب طراحی شده، امکان بررسی دیدگاه آیتالله صدر درخصوص سهم ماده مملوک در تولید را فراهم میکند. نشان داده میشود که در شرایط اطمینان و تعادل تفاوتی میان پرداخت اجرت قطعی به عوامل تولید با روش مشارکت در سود وجود ندارد. امّا در شرایط عدماطمینان جایگزینی نظام پرداخت اجرت با یک نظام مبتنی بر مشارکت در سودوزیان تعارضی با رویکرد اسلامی برای توزیع سهم عوامل تولید اعم از نیروی کار، سرمایه فیزیکی و حتی ماده اولیه ندارد و بلکه با عدالت توزیعی سازگارتر است و با محدودکردن مزدبگیری کرامت انسانی نیز بهتر حفظ میشود؛ زیرا عدالت، معیار اصلی برای تعیین نوع قراردادها و انتخاب بایدهاونبایدهای سیاستی برای یک اقتصاد مبتنی بر اصول اسلامی است. بنابراین، حکومتها باید با درنظرگرفتن عناصر زمان و مکان، سیاستهای مناسب را برای جبران عادلانه خدمات عوامل تولید ازطریق تشویق به مشارکت نهادهها در سود را در دستور کار خود قرار دهند. یافته این پژوهش میتواند درراستای ساخت یک نظریه سود برای یک نظام مبتنی بر مشارکت در سود با رویکرد اسلامی بهکار گرفته شود.
