محراببری در نگارههای تیموری (علمی پژوهشی)
نویسندگان
1 دانشگاه کاشان
doi
10.22052/1.15.133چکیده
نگارههای ایران منابعی هستند که ساختار و آرایههای بناهای ایران را بهخوبی بازتاب میدهند. بنابراین در مقام منابع مکمل در مطالعۀ معماری ایران باید به آنها رجوع و کمبودهای اطلاعاتی را جبران کرد. با چنین نگرشی، در این مقاله، آرایۀ (آذین) گچی که در نگارههای بهزاد و میرک، نگارگران مکتب نقاشی هرات، بازتاب یافته، بررسی و تحلیل شده است. مقالۀ حاضر نشان میدهد که نه در نگارههای تیموری و نه در بناهای باقیمانده از این عصر، تنگبری وجود نداشته، بلکه آرایهای که در نگارهها ترسیم و در بناهای تیموری ایجاد شده، «محراببری» است. اگر نمای تنگبریها شبیه تنگ و صراحی است، شکل نمای طاقچههای محراببری شبیه محراب است. بنابراین با در نظر گرفتن شکل محراب، این آرایۀ گچی را محراببری نامیدهاند. بر پایۀ تحلیل نگارهها و خوانش متون تاریخی میتوان گفت محراببری آذینی برای آراستن عمارات مجلل همچون کاخها، کوشکها، آرامگاهها و نیز مکانی برای به نمایش گذاردن اشیاء نفیس در برابر دیدگان مشتاق در عصر تیموری بوده است. برخی عمارات سلطنتی را که دارای آرایۀ گچی محراببری بودهاند، میتوان چینیخانه نامید.
