بررسی سازوکارهای اخذ مالیات از معاملهگران بورس اوراق بهادار تهران و ارائه رهنمودهای سیاستی
نویسندگان
1 استادیار، گروه مالی، دانشکده معارف اسلام و مدیریت، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
2 استادیار، گروه آموزشی مدیریت بانک، بیمه و گمرک، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری، مالی گرایش بیمه، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
doi
10.30471/iee.2023.8016.2149چکیده
دولتها برای اینکه بتوانند وظایف اصلی خود از قبیل تأمین بهداشت، آموزش و امنیت جامعه را انجام دهند، نیاز به درآمد دارند. این درآمد میتواند به اشکال مختلفی تأمین شود که هرکدام اثرات خاص خود را دارد. یکی از راههای کسب درآمدهای پایدار برای دولت استفاده از ظرفیت مالیات است. دولت میتواند با طراحی سیستمهای مالیاتستانی در بازارهای دارایی درآمد خود را تأمین کند و بازار سرمایه نیز جزء بازارهای هدف دولت خواهد بود. بنابراین، سؤال اصلی پژوهش به این صورت است: سازوکار مناسب گرفتن مالیات از معاملهگران بورس اوراق بهادار تهران چگونه است؟برای پاسخ به این پرسش، ضمن بررسی سیر تاریخی موضوع پژوهش در ایران و تجربیات موفق کشورهای هدف، با طراحی پرسشنامه نظرات خبرگان مالیه عمومی و بازار سرمایه در قالب مصاحبههای مجزا دریافت شد و با استفاده از روش تحلیل مضمون ایدههای مطروحه در قالب مضامین پایه دادههای مورد نیاز برای طراحی سازوکار گرفتن مالیات در بورس اوراق بهادار تهران را فراهم کرد.در پایان، نتایج تحقیق در ده حوزۀ دستهبندی شده و مضامین سازماندهنده را تشکیل دادند. سپس مضامین یادشده در قالب ملاحظات الزامی اجرای سازوکار پیشنهادی در سه بخش اقدامات کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت دستهبندی شدند. در پایان با توجه به ملاحظات یادشده، سازوکار پیشنهادی در سه دسته مجزا از پایههای مالیاتی تبیین شد.