تجزیه ژنتیکی صفت تولید شیر دوره اول شیردهی و ارزیابی اثر انتخاب برای آن بر ارزش فنوتیپی سن نخستین زایش گاوهای هلشتاین ایران با استفاده از رگرسیون کوآنتایل

نویسندگان

1 استاد، بخش علوم دام، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، بخش علوم دام، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند

3 استادیار، بخش علوم دام، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند

4 کارشناس ارشد، مرکز اصلاح نژاد دام و بهبود تولیدات دامی کشور

doi
10.22124/ar.2022.18580.1585
چکیده

هدف از این تحقیق، تجزیه ژنتیکی صفت تولید شیر دوره­ اول شیردهی و ارزیابی اثر انتخاب برای آن بر ارزش فنوتیپی سن نخستین زایش گاوهای شیری ایران با استفاده از رگرسیون کوآنتایل بود. برای این منظور، رکوردهای تولید شیر دوره­ اول شیردهی 327190 رأس گاو شیری شکم زایش اول حاصل از 5260 رأس گاو نر و 235172 گاو ماده) در 637 گله که طی سال­های 1376 تا 1394 زایش داشتند، مورد استفاده قرار گرفت. تجزیه ژنتیکی صفت مزبور با استفاده از یک مدل دام انجام شد. در مدل، آثار ثابت استان، گله، سال و ماه زایش، متغیرهای کمکی تعداد روزهای شیردهی، سن نخستین زایش و درصد ژن هلشتاین، و اثر تصادفی گاو گنجانده شدند. مدل مذکور با استفاده از نرم­ افزار DMU بر داده­ها برازش داده شد. تابعیت سن نخستین زایش بر حسب ارزش اصلاحی پیش­بینی شده برای صفت تولید شیر دوره­ اول شیردهی با یک مدل رگرسیون کوآنتایل محاسبه شد. یافته­ها نشان داد وراثت­پذیری صفت تولید شیر دوره­ اول شیردهی برابر با 276/0 بود. بهبود ژنتیکی سالانه در گاوهای زینه و اصیل هلشتاین به ­ترتیب برابر با 352/17 (913/0R2=) و 398/23 (962/0R2=) کیلوگرم بود (0001/0P<). در صدک­های مختلف سن نخستین زایش، ضریب تابعیت برآورد شده منفی بود و در دامنه 0009/0- تا 0344/0- (ماه بر کیلوگرم) تغییرات داشت که نشان می­دهد ارتباط توان ژنتیکی گاوها برای تولید شیر وابسته به شکل توزیع فنوتیپی سن نخستین زایش است.